{"id":1050,"date":"2020-02-09T07:00:00","date_gmt":"2020-02-09T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.truyenthong.edu.vn\/?p=1050"},"modified":"2020-02-09T07:00:00","modified_gmt":"2020-02-09T00:00:00","slug":"mat-trang-7-bi-an-va-1-gia-thuyet-kho-tin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/2020\/02\/09\/mat-trang-7-bi-an-va-1-gia-thuyet-kho-tin\/","title":{"rendered":"M\u1eb7t Tr\u0103ng: 7 b\u00ed \u1ea9n v\u00e0 1 gi\u1ea3 thuy\u1ebft kh\u00f3 tin"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 v\u1eadt th\u1ec3 n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0o ban \u0111\u00eam, g\u1ee3i l\u00ean c\u1ea3 nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u01a1 k\u1ef3 di\u1ec7u v\u00e0 th\u1ea7n tho\u1ea1i t\u1eeb xa x\u01b0a. V\u1eady r\u1ed1t cu\u1ed9c M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o?<\/p>\n\n\n\n<p>H\u01a1n m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7 qua, c\u00f3 4 gi\u1ea3 thuy\u1ebft ch\u00ednh gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>M\u1ed9t gi\u1ea3 thuy\u1ebft cho r\u1eb1ng M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, sau \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u00e1ch ra.<\/li><li>M\u1ed9t gi\u1ea3 thuy\u1ebft kh\u00e1c: M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh c\u00f9ng th\u1eddi \u0111i\u1ec3m v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, n\u1ed5i l\u00ean t\u1eeb c\u00e1c \u0111\u00e1m tinh v\u00e2n nguy\u00ean th\u1ee7y gi\u1ed1ng nh\u01b0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/li><li>C\u00f2n theo gi\u1ea3 thuy\u1ebft th\u1ee9 ba, khi \u0111i lang thang trong v\u0169 tr\u1ee5, M\u1eb7t Tr\u0103ng b\u1ecb h\u1ea5p d\u1eabn v\u00e0 b\u1ecb gi\u1eef l\u1ea1i trong v\u00f2ng qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/va-cham-mat-trang.gif\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/va-cham-mat-trang.gif\" alt=\"va cham mat trang\" class=\"wp-image-121061\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p><em><\/em><em>Gi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u1ee5 va ch\u1ea1m l\u1edbn cho r\u1eb1ng, m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3 \u0111\u00e3 va ch\u1ea1m v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, b\u1eafn tung l\u00ean c\u00e1c v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 b\u1ee5i kh\u00ed. Nh\u1eefng v\u1eadt ch\u1ea5t n\u00e0y h\u1ee3p nh\u1ea5t l\u1ea1i t\u1ea1o th\u00e0nh M\u1eb7t Tr\u0103ng. Tuy nhi\u00ean, gi\u1ea3 thuy\u1ebft n\u00e0y v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u b\u00ed \u1ea9n v\u1ec1 M\u1eb7t Tr\u0103ng (\u1ea2nh: Marvel, Wikipedia)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3 thuy\u1ebft th\u1ee9 t\u01b0 cho r\u1eb1ng M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 v\u1ec7 tinh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ed5 \u0111\u1ea1i ch\u1ebf t\u1ea1o ra. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd g\u00e2y nhi\u1ec1u kinh ng\u1ea1c h\u01a1n c\u1ea3. Tuy nhi\u00ean, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch nh\u1eefng&nbsp;<strong>\u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng<\/strong>&nbsp;\u0111ang hi\u1ec7n di\u1ec7n \u1edf M\u1eb7t Tr\u0103ng, b\u1edfi v\u00ec m\u1ed9t v\u1ec7 tinh do nh\u1eefng sinh v\u1eadt c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 ch\u1ebf t\u1ea1o s\u1ebd kh\u00f4ng gi\u1ed1ng c\u00e1c thi\u00ean th\u1ec3 h\u00ecnh th\u00e0nh ng\u1eabu nhi\u00ean h\u00e0ng t\u1ec9 n\u0103m v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc. Th\u1ef1c t\u1ebf, nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn gi\u1ea3 thuy\u1ebft n\u00e0y c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb kh\u00f4ng k\u00e9m nh\u1eefng gi\u1ea3 thuy\u1ebft kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u1ea3 thuy\u1ebft n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t l\u1ea7n \u0111\u1ea7u v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1960 b\u1edfi hai nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Nga l\u00e0 Mijail Vasin v\u00e0 Alexander Sherbakov; sau \u0111\u00f3, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c nh\u1eadn b\u1edfi c\u00e1c \u0111i\u1ec1u tra vi\u00ean v\u00e0 \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p c\u00f3 quan t\u00e2m.&nbsp;H\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra 7 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m&nbsp;k\u1ef3 l\u1ea1 nh\u1ea5t c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng nh\u01b0 sau.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00ed \u1ea9n s\u1ed1 1: M\u1ed9t v\u1ec7 tinh qu\u00e1 l\u1edbn<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Trong H\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi, nhi\u1ec1u h\u00e0nh tinh c\u0169ng c\u00f3 c\u00e1c \u2018m\u1eb7t tr\u0103ng\u2019. Nh\u1eefng h\u00e0nh tinh nh\u1ecf h\u01a1n (nh\u01b0 Sao Th\u1ee7y v\u00e0 Sao Kim) kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t tr\u0103ng b\u1edfi ch\u00fang c\u00f3 l\u1ef1c h\u00fat y\u1ebfu. Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng nh\u01b0ng l\u1ea1i mang theo M\u1eb7t Tr\u0103ng b\u1eb1ng 1\/4 k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ed1 li\u1ec7u \u0111o \u0111\u1ea1c cho th\u1ea5y, \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 12.742 km, c\u00f2n \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 3.474 km, b\u1eb1ng kho\u1ea3ng 27% \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. C\u00f2n v\u1ec7 tinh c\u1ee7a c\u00e1c h\u00e0nh tinh kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ch\u01b0a t\u1eebng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 5% so v\u1edbi h\u00e0nh tinh m\u1eb9.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/4-hanh-tinh.png\" alt=\"4 hanh tinh\" class=\"wp-image-121068\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>C\u00e1c h\u00e0nh tinh theo k\u00edch c\u1ee1, t\u1eeb tr\u00e1i qua ph\u1ea3i: Sao Th\u1ee7y, Sao Kim, Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, v\u00e0 Sao H\u1ecfa. Trong \u0111\u00f3, Sao Kim c\u00f3 k\u00edch c\u1ee1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t (di\u1ec7n t\u00edch b\u1ec1 m\u1eb7t b\u1eb1ng 0,902 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t v\u00e0 th\u1ec3 t\u00edch b\u1eb1ng 0,866 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t), nh\u01b0ng Sao Kim kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ec7 tinh t\u1ef1 nhi\u00ean gi\u1ed1ng nh\u01b0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta (\u1ea2nh: Scooter20, Wikipedia)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e3y so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea1i h\u00e0nh tinh nh\u01b0 Sao M\u1ed9c hay Sao Th\u1ed5, v\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ec7 tinh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nh\u1ecf (m\u1eb7t tr\u0103ng c\u1ee7a Sao M\u1ed9c x\u1ea5p x\u1ec9 1\/80 k\u00edch th\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u00e0nh tinh n\u00e0y). D\u01b0\u1eddng nh\u01b0, M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n hi\u1ebfm hoi trong v\u0169 tr\u1ee5.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00ed \u1ea9n s\u1ed1 2: V\u1ecb tr\u00ed hy h\u1eefu c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh M\u1eb7t Tr\u0103ng: 2.159 d\u1eb7m (3.474 km)<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh M\u1eb7t Tr\u1eddi: 864.575 d\u1eb7m (1.391.400 km)<\/p>\n\n\n\n<p>Kho\u1ea3ng c\u00e1ch M\u1eb7t Tr\u0103ng \u2013 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t: 225.700 d\u1eb7m (360.000 km)<\/p>\n\n\n\n<p>Kho\u1ea3ng c\u00e1ch trung b\u00ecnh M\u1eb7t Tr\u1eddi \u2013 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t (\u0111\u00f4i l\u00fac g\u1ea7n h\u01a1n, \u0111\u00f4i l\u00fac xa h\u01a1n): 92.000.000 d\u1eb7m (149.600.000 km)<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/mat-troi-trai-dat-mat-trang.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/mat-troi-trai-dat-mat-trang.jpg\" alt=\"mat troi trai dat mat trang\" class=\"wp-image-121072\"\/><\/a><figcaption>\u1ea2nh \u201cM\u1eb7t Tr\u1eddi, M\u1eb7t tr\u0103ng, v\u00e0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t\u201d&nbsp;(Shutterstock)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>C\u00e1c th\u00f4ng s\u1ed1 c\u1ee7a M\u1eb7t tr\u0103ng, M\u1eb7t Tr\u1eddi v\u00e0 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f3 \u0111i\u1ec3m tr\u00f9ng h\u1ee3p k\u1ef3 l\u1ea1.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>\u0110\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u1eddi b\u1eb1ng 395 l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng, v\u00e0 M\u1eb7t Tr\u0103ng g\u1ea7n Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t h\u01a1n 395 l\u1ea7n so v\u1edbi M\u1eb7t Tr\u1eddi.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>T\u1ef7 l\u1ec7 n\u00e0y s\u1ebd t\u1ea1o ra m\u1ed9t hi\u1ec7u \u1ee9ng th\u00fa v\u1ecb, n\u1ebfu ch\u00fang ta \u0111\u1ee9ng tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t nh\u00ecn l\u00ean tr\u1eddi, s\u1ebd th\u1ea5y M\u1eb7t Tr\u0103ng v\u00e0 M\u1eb7t Tr\u1eddi c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng nhau.&nbsp;S\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p k\u1ef3 l\u1ea1 n\u00e0y th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u00f5 nh\u1ea5t trong l\u00fac nh\u1eadt th\u1ef1c to\u00e0n ph\u1ea7n, khi M\u1eb7t Tr\u0103ng ho\u00e0n to\u00e0n che khu\u1ea5t M\u1eb7t Tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 gi\u1edbi thi\u00ean v\u0103n nh\u00ecn nh\u1eadn l\u00e0 v\u00f4 c\u00f9ng b\u1ea5t b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng; \u00edt nh\u1ea5t s\u1ebd kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c h\u00e0nh tinh thu\u1ed9c H\u1ec7 M\u1eb7t Tr\u1eddi kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00ed \u1ea9n s\u1ed1 3: Qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o tr\u00f2n kh\u00e1c bi\u1ec7t<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Trung t\u00e2m l\u1ef1c h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00e1ch Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t g\u1ea7n h\u01a1n g\u1ea7n 1829 m so v\u1edbi trung t\u00e2m h\u00ecnh h\u1ecdc c\u1ee7a n\u00f3. V\u1edbi s\u1ef1 ch\u00eanh l\u1ec7ch \u0111\u00e1ng k\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1i sao M\u1eb7t Tr\u0103ng v\u1eabn duy tr\u00ec \u0111\u01b0\u1eddng qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o theo h\u00ecnh tr\u00f2n g\u1ea7n nh\u01b0 ho\u00e0n h\u1ea3o m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb ch\u1ec7ch ra ngo\u00e0i.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p><em>\u201cC\u00f3 ph\u1ea3i M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 con t\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 r\u1ed7ng b\u00ean trong, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang ta t\u1eeb th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed xa x\u00f4i?\u201d&nbsp;<\/em>\u2014Don Wilson vi\u1ebft trong quy\u1ec3n \u201cOur Mysterious Spaceship Moon\u201d (T\u1ea1m d\u1ecbch: T\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 M\u1eb7t Tr\u0103ng b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a ch\u00fang ta)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00ed \u1ea9n s\u1ed1 4: C\u00e1c h\u1ed1 va ch\u1ea1m b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng h\u1ed1 thi\u00ean th\u1ea1ch tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng r\u1ea5t k\u1ef3 l\u1ea1, ch\u00fang \u201cr\u1ea5t n\u00f4ng\u201d, h\u1ed1 s\u00e2u nh\u1ea5t nh\u01b0 Gagarin Crater c\u0169ng ch\u1ec9 s\u00e2u kho\u1ea3ng 4 d\u1eb7m, nh\u01b0ng \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3 l\u1ea1i l\u00ean \u0111\u1ebfn 186 d\u1eb7m. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u01b0\u1edbc t\u00ednh r\u1eb1ng v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh 186 d\u1eb7m, \u0111\u1ed9 s\u00e2u c\u1ee7a n\u00f3 n\u00ean ph\u1ea3i g\u1ea5p \u00edt nh\u1ea5t v\u00e0i tr\u0103m d\u1eb7m.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng, c\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t k\u1ebft c\u1ea5u v\u1eadt ch\u1ea5t r\u1ea5t c\u1ee9ng 4 d\u1eb7m s\u00e2u b\u00ean d\u01b0\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u0103ng m\u00e0 thi\u00ean th\u1ea1ch kh\u00f4ng th\u1ec3 xuy\u00ean qua. Li\u1ec7u k\u1ebft c\u1ea5u v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee9ng n\u00e0y c\u00f3 ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t l\u1edbp v\u1ecf kim lo\u1ea1i kh\u00f4ng?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Webb_crater.png\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/Webb_crater.png\" alt=\"Mi\u1ec7ng h\u1ed1 Webb (\u1ea2nh: NASA)\" class=\"wp-image-121073\"\/><\/a><figcaption>Mi\u1ec7ng h\u1ed1 Webb (\u1ea2nh: NASA)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/ho-va-cham-mat-trang.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/ho-va-cham-mat-trang.jpg\" alt=\"ho va cham mat trang\" class=\"wp-image-121067\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em><br \/>H\u1ed1 va ch\u1ea1m Copernicus tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u0103ng. Theo t\u00ednh to\u00e1n khoa h\u1ecdc, m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ea1ch c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh v\u00e0i d\u1eb7m v\u1edbi v\u1eadn t\u1ed1c 30.000 d\u1eb7m\/gi\u00e2y s\u1ebd t\u1ea1o ra h\u1ed1 s\u00e2u g\u1ea5p 4-5 l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1eddng k\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3. C\u00e1c h\u1ed1 thi\u00ean th\u1ea1ch tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh t\u00ednh to\u00e1n n\u00e0y l\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c. Th\u1ebf nh\u01b0ng c\u00e1c h\u1ed1 thi\u00ean th\u1ea1ch tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u1ea1i n\u00f4ng m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c th\u01b0\u1eddng (\u1ea2nh: NASA\/JPL-Caltech)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Hai nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Vasin v\u00e0 Sherbakov cho r\u1eb1ng l\u1edbp v\u1ecf M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o b\u1eb1ng m\u1ed9t khung titanium. Th\u1ef1c t\u1ebf, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c minh: v\u1ecf M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 ch\u1ee9a m\u1ed9t&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.space.com\/13247-moon-map-lunar-titanium.html\">l\u01b0\u1ee3ng titanium cao<\/a>. Theo \u01b0\u1edbc t\u00ednh c\u1ee7a nh\u00f3m c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u X\u00f4 Vi\u1ebft, l\u1edbp titanium n\u00e0y c\u00f3 \u0111\u1ed9 d\u00e0y g\u1ea7n 32km.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ed1 thi\u00ean th\u1ea1ch tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng ch\u1ee9a r\u1ea5t nhi\u1ec1u dung nham, v\u00e0 trong nh\u1eefng dung nham n\u00e0y c\u00f3 bao h\u00e0m nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1ed1 kim lo\u1ea1i hi\u1ebfm th\u1ea5y tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, nh\u01b0 titan, cr\u00f4m, yttrium\u2026 Mu\u1ed1n l\u00e0m n\u00f3ng ch\u1ea3y nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1ed1 kim lo\u1ea1i n\u00e0y s\u1ebd ph\u1ea3i c\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u1ee9c nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u1eeb 2-3 ngh\u00ecn \u0111\u1ed9 C tr\u1edf l\u00ean, nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 m\u1ed9t \u201ctinh c\u1ea7u l\u1ea1nh l\u1ebdo hoang v\u1eafng\u201d, \u00edt nh\u1ea5t 3 t\u1ef7 n\u0103m qua kh\u00f4ng c\u00f3 n\u00fai l\u1eeda ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng. V\u1eady t\u1ea1i sao tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u nguy\u00ean t\u1ed1 kim lo\u1ea1i n\u00f3ng ch\u1ea3y \u1edf m\u1ee9c nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao \u0111\u1ebfn th\u1ebf?<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00ed \u1ea9n s\u1ed1 5: M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0m \u1ed5n \u0111\u1ecbnh tr\u1ee5c Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>D\u00f9 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u1ee9c n\u0103ng hay kh\u00f4ng, th\u00ec M\u1eb7t Tr\u0103ng v\u1eabn c\u00f3 m\u1ed9t t\u00e1c d\u1ee5ng t\u00edch c\u1ef1c l\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/solarsystem.nasa.gov\/planetselector.cfm?Object=Earth\">Theo NASA<\/a>:&nbsp;<em>\u201cM\u1eb7t Tr\u0103ng gi\u00fap \u1ed5n \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 rung l\u1eafc c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, t\u1ea1o n\u00ean c\u00e1c m\u00f9a \u1ed5n \u0111\u1ecbnh h\u01a1n\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Theo<a href=\"https:\/\/helios.gsfc.nasa.gov\/qa_earth.html\">&nbsp;trang web c\u1ee7a NASA<\/a>, ti\u1ebfn s\u0129 Eric Christian v\u00e0 chuy\u00ean gia gi\u00e1o d\u1ee5c t\u1eeb xa c\u1ee7a NASA Beth Barbier \u0111\u00e3 gi\u1ea3i th\u00edch:&nbsp;<em>\u201c[M\u1eb7t Tr\u0103ng t\u1ea1o th\u00eam] l\u1ef1c k\u00e9o cho s\u1ef1 xoay chuy\u1ec3n c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t b\u1eb1ng c\u00e1c th\u1ee7y tri\u1ec1u, c\u1ea3 th\u1ee7y tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 th\u1ee7y tri\u1ec1u n\u1ed9i. S\u1ee9c k\u00e9o ph\u1ee5 th\u00eam n\u00e0y c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh qu\u00e1 tr\u00ecnh quay. N\u00f3 c\u00f2n d\u1ea7n d\u1ea7n l\u00e0m ch\u1eadm s\u1ef1 xoay chuy\u1ec3n c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, t\u1eeb \u0111\u00f3 d\u1ea7n d\u1ea7n k\u00e9o d\u00e0i th\u1eddi gian ban ng\u00e0y tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>So v\u1edbi c\u00e1c v\u1ec7 tinh c\u1ee7a c\u00e1c h\u00e0nh tinh kh\u00e1c, t\u00ednh n\u0103ng n\u00e0y c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00f4 nh\u1ecb.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00ed \u1ea9n s\u1ed1 6: Hai m\u1eb7t c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>M\u1eb7t Tr\u0103ng s\u1ebd lu\u00f4n h\u01b0\u1edbng m\u1ed9t m\u1eb7t duy nh\u1ea5t v\u1ec1 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t khi \u0111ang quay. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t kh\u00f3 hi\u1ec3u t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc, v\u00ec qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o quay \u0111\u1ed3ng b\u1ed9 n\u00e0y c\u1ea7n c\u00f3 s\u1ef1 t\u00ednh to\u00e1n v\u00f4 c\u00f9ng chu\u1ea9n x\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/mat-sang-1.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/mat-sang-1.jpg\" alt=\"H\u00ecnh \u1ea3nh quen thu\u1ed9c c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng m\u00e0 ch\u00fang ta lu\u00f4n th\u1ea5y khi nh\u00ecn t\u1eeb Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t\u2026 (\u1ea2nh: NASA\/GSFC\/Arizona State University)\" class=\"wp-image-121071\"\/><\/a><figcaption>H\u00ecnh \u1ea3nh quen thu\u1ed9c c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng m\u00e0 ch\u00fang ta lu\u00f4n th\u1ea5y khi nh\u00ecn t\u1eeb Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t\u2026 (\u1ea2nh: NASA\/GSFC\/Arizona State University)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/mat-toi.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/mat-toi.jpg\" alt=\"\u2026 so s\u00e1nh v\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng n\u1ebfu quan s\u00e1t t\u1eeb Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t (\u1ea2nh: NASA\/GSFC\/Arizona State University)\" class=\"wp-image-121070\"\/><\/a><figcaption>\u2026 so s\u00e1nh v\u1edbi b\u1ec1 m\u1eb7t kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng n\u1ebfu quan s\u00e1t t\u1eeb Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t (\u1ea2nh: NASA\/GSFC\/Arizona State University)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i sao M\u1eb7t Tr\u0103ng ch\u1ec9 quay m\u1ed9t m\u1eb7t h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t? M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u00f3 2 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i: chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 quay v\u00e0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng quay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Th\u1eddi gian n\u00f3 t\u1ef1 quay v\u1eeba b\u1eb1ng th\u1eddi gian n\u00f3 quay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u00e0 27,3 ng\u00e0y. Cho n\u00ean khi M\u1eb7t Tr\u0103ng quay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c 1 g\u00f3c th\u00ec n\u00f3 c\u0169ng t\u1ef1 quay quanh m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c 1 g\u00f3c nh\u01b0 th\u1ebf. N\u1ebfu M\u1eb7t Tr\u0103ng quay quanh Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c 1 v\u00f2ng th\u00ec n\u00f3 c\u0169ng v\u1eeba t\u1ef1 quay xong 360 \u0111\u1ed9. V\u00ec v\u1eady n\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 1 m\u1eb7t h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t c\u00f2n 1 m\u1eb7t lu\u00f4n quay l\u01b0ng v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng (ph\u00eda t\u1ed1i c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng), ch\u00fang ta \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n nhi\u1ec1u h\u1ed1 va ch\u1ea1m, n\u00fai \u0111\u1ed3i, v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ecba h\u00ecnh m\u1ea5p m\u00f4. Nh\u01b0ng b\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t l\u1ea1i kh\u00e1 b\u1eb1ng ph\u1eb3ng. C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n v\u1eabn ch\u01b0a gi\u1ea3i \u0111\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00fd do cho s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u00e0y. V\u1ec1 l\u00fd m\u00e0 x\u00e9t, n\u1ebfu M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 v\u1eadt th\u1ec3 t\u1ef1 nhi\u00ean trong v\u0169 tr\u1ee5, trong th\u1eddi gian t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i nh\u01b0 th\u1ebf, c\u01a1 h\u1ed9i b\u1ecb thi\u00ean th\u1ea1ch r\u01a1i v\u00e0o \u1edf c\u00e1c m\u1eb7t l\u00e0 nh\u01b0 nhau, v\u1eady t\u1ea1i sao l\u1ea1i c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t to l\u1edbn gi\u1eefa hai m\u1eb7t nh\u01b0 v\u1eady?<\/p>\n\n\n\n<p>Hai h\u1ecdc gi\u1ea3 Hy L\u1ea1p c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u2013 Parmenides v\u00e0 Empedocles, v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn m\u1ed9t c\u00e1ch ri\u00eang bi\u1ec7t, t\u1eeb xa x\u01b0a \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u1eb1ng \u201cM\u1eb7t Tr\u0103ng soi s\u00e1ng b\u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u00eam nh\u1edd \u00e1nh s\u00e1ng thu m\u01b0\u1ee3n\u201d. N\u00f3i theo gi\u1ea3 thuy\u1ebft M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 nh\u00e2n t\u1ea1o, n\u1ebfu l\u00e0 \u0111\u1ec3 soi s\u00e1ng, h\u1eb3n n\u00f3 s\u1ebd c\u1ea7n m\u1ed9t b\u1ec1 m\u1eb7t nh\u1eb5n \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea3n x\u1ea1 t\u1ed1t \u00e1nh s\u00e1ng M\u1eb7t Tr\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/tho-ngoc-mat-trang.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/tho-ngoc-mat-trang.jpg\" alt=\"H\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng do k\u00ednh thi\u00ean v\u0103n ch\u1ee5p (a), truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 Th\u1ecf ng\u1ecdc tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng (b), b\u1ea3n \u0111\u1ed3 M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Maya (c). (\u1ea2nh: reddit)\" class=\"wp-image-121062\"\/><\/a><figcaption>H\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng do k\u00ednh thi\u00ean v\u0103n ch\u1ee5p (a), truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 Th\u1ecf ng\u1ecdc tr\u00ean M\u1eb7t Tr\u0103ng (b), b\u1ea3n \u0111\u1ed3 M\u1eb7t Tr\u0103ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Maya (c). (\u1ea2nh: reddit)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>B\u00ed \u1ea9n s\u1ed1 7: M\u1eadt \u0111\u1ed9 th\u1ea5p<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>V\u00e0o n\u0103m 1969, NASA \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t va ch\u1ea1m tr\u00ean b\u1ec1 m\u1eb7t M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u1ec3 c\u00e1c phi h\u00e0nh gia c\u1ee7a phi thuy\u1ec1n Apollo 12 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o \u0111\u1ea1c s\u00f3ng \u0111\u1ecba ch\u1ea5n ph\u00e1t ra. M\u1eb7t Tr\u0103ng \u201crung l\u00ean\u201d \u0111\u1ebfn h\u01a1n 55 ph\u00fat. Ch\u1ea5n \u0111\u1ed9ng t\u1eeb nh\u1ecf r\u1ed3i l\u1edbn d\u1ea7n l\u00ean, v\u00e0 duy tr\u00ec \u1edf c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 l\u1edbn nh\u1ea5t trong kho\u1ea3ng 8 ph\u00fat, sau \u0111\u00f3 bi\u00ean \u0111\u1ed9 s\u00f3ng y\u1ebfu d\u1ea7n r\u1ed3i m\u1ea5t h\u1eb3n. Qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y di\u1ec5n ra kho\u1ea3ng 1 ti\u1ebfng, nh\u01b0ng \u201cd\u01b0 \u00e2m ng\u00e2n nga\u201d k\u00e9o d\u00e0i m\u00e3i.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/song-am-mat-trang.jpeg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/song-am-mat-trang.jpeg\" alt=\"Tr\u00e1i: s\u00f3ng \u00e2m truy\u1ec1n trong m\u1ed9t k\u1ebft c\u1ea5u r\u1ed7ng. Ph\u1ea3i: s\u00f3ng truy\u1ec1n trong kh\u1ed1i \u0111\u1eb7c (\u1ea2nh: Internet)\" class=\"wp-image-121063\"\/><\/a><figcaption>Tr\u00e1i: s\u00f3ng \u00e2m truy\u1ec1n trong m\u1ed9t k\u1ebft c\u1ea5u r\u1ed7ng. Ph\u1ea3i: s\u00f3ng truy\u1ec1n trong kh\u1ed1i \u0111\u1eb7c (\u1ea2nh: Internet)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ecba tr\u1ea5n l\u00e0 Maurice \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 sau:&nbsp;<em>\u201c\u0110\u1ecba ch\u1ea5n gi\u1ed1ng nh\u01b0 khi ta g\u00f5 v\u00e0o c\u00e1i chu\u00f4ng nh\u00e0 th\u1edd. S\u00f3ng t\u1eeb t\u00e2m \u0111\u1ecba ch\u1ea5n truy\u1ec1n ra xung quanh b\u1ec1 m\u1eb7t ngo\u00e0i M\u1eb7t Tr\u0103ng, thay v\u00ec h\u01b0\u1edbng v\u00e0o b\u00ean trong, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng di\u1ec5n ra v\u1edbi m\u1ed9t kh\u1ed1i c\u1ea7u kim lo\u1ea1i r\u1ed7ng.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u0103m 1982&nbsp;<em>\u201cMoongate: Suppressed Findings of the U.S. Space Program\u201d (t\u1ea1m d\u1ecbch: \u2018Nguy\u1ec7t m\u00f4n: Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef k\u00edn c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Kh\u00f4ng gian Hoa K\u1ef3\u2019)<\/em>, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 k\u1ef9 s\u01b0 h\u1ea1t nh\u00e2n William L. Brian II \u0111\u00e3 vi\u1ebft r\u1eb1ng, b\u1eb1ng ch\u1ee9ng t\u1eeb th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u1ecba ch\u1ea5n Apollo cho th\u1ea5y \u201cM\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 r\u1ed7ng v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i c\u1ee9ng.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed1c \u0111\u1ed9 truy\u1ec1n dao \u0111\u1ed9ng b\u00ean trong M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 truy\u1ec1n dao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a kim lo\u1ea1i, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u00f2ng \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng ph\u1ea7n trong c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1edbp v\u1ecf kim lo\u1ea1i, tr\u00ean l\u1edbp v\u1ecf n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c che ph\u1ee7 b\u1edfi m\u1ed9t t\u1ea7ng \u0111\u00e1 l\u1ecfng l\u1ebbo c\u00f3 \u0111\u1ed9 d\u00e0y t\u1eeb 10 \u2013 20 d\u1eb7m Anh.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Gi\u1ea3 thuy\u1ebft n\u00e0y li\u1ec7u c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1ea3y ra?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1970, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Nga Alexander Scherbakov v\u00e0 Mihkai Vasin \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra gi\u1ea3 thuy\u1ebft \u201cPhi thuy\u1ec1n M\u1eb7t Tr\u0103ng\u201d g\u00e2y s\u1ed1c \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch ngu\u1ed3n g\u1ed1c M\u1eb7t Tr\u0103ng. H\u1ecd tin r\u1eb1ng m\u1eb7t tr\u0103ng th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t v\u1ec7 tinh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t phi thuy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi c\u00e1c sinh m\u1ec7nh c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf v\u00e0 t\u1ea1o h\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t h\u00e0nh tinh. C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef b\u00ean trong M\u1eb7t Tr\u0103ng, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ed1 \u00fd \u0111\u1eb7t tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kh\u00e1m ph\u00e1 v\u1ec1 m\u1eb7t tr\u0103ng th\u1ef1c ra l\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh xu\u1ea5t ch\u00fang c\u1ee7a c\u00e1c sinh m\u1ec7nh c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 s\u1ed1ng b\u00ean trong \u0111\u00f3. T\u1ea5t nhi\u00ean, gi\u1edbi khoa h\u1ecdc khinh mi\u1ec7t l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1i c\u00e3i \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u00e3 n\u00eau \u1edf tr\u00ean. Ai c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn n\u00e0y l\u00e0 kh\u00f4ng khoa h\u1ecdc?<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cL\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u00ecnh c\u1edd th\u1ea5y gi\u1ea3 thuy\u1ebft g\u00e2y s\u1ed1c [c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc] X\u00f4 Vi\u1ebft, ti\u1ebft l\u1ed9 v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t th\u1eadt s\u1ef1 c\u1ee7a M\u1eb7t Tr\u0103ng, t\u00f4i \u0111\u00e3 cho\u00e1ng v\u00e1ng. L\u00fac \u0111\u1ea7u, t\u00f4i cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 th\u1eadt kh\u00f3 tin v\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean t\u00f4i b\u00e1c b\u1ecf n\u00f3. Sau \u0111\u00f3, khi th\u00f4ng tin khoa h\u1ecdc t\u1eeb c\u00e1c cu\u1ed9c th\u00e1m hi\u1ec3m Apollo c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i mang l\u1ea1i ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u d\u1eef ki\u1ec7n h\u1ed7 tr\u1ee3 cho gi\u1ea3 thuy\u1ebft X\u00f4 Vi\u1ebft, t\u00f4i th\u1ea5y m\u00ecnh bu\u1ed9c ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn n\u00f3\u201d<\/em>, tr\u00edch l\u1eddi m\u1edf \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Don Wilson trong cu\u1ed1n s\u00e1ch kh\u00e1m ph\u00e1 v\u1ec1 gi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u1ec7 tinh nh\u00e2n t\u1ea1o c\u1ee7a \u00f4ng v\u1edbi t\u1ef1a \u0111\u1ec1 \u201cOur Mysterious Spaceship Moon\u201d (t\u1ea1m d\u1ecbch: T\u00e0u v\u0169 tr\u1ee5 M\u1eb7t Tr\u0103ng b\u00ed \u1ea9n c\u1ee7a ch\u00fang ta).<\/p>\n\n\n\n<p>Li\u1ec7u v\u00e0o m\u1ed9t th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0o \u0111\u00f3 trong l\u1ecbch s\u1eed h\u00e0ng t\u1ef7 n\u0103m c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, c\u00f3 m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n minh th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ee7 ti\u00ean ti\u1ebfn \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u1edbi k\u00edch th\u01b0\u1edbc kh\u1ed5ng l\u1ed3 nh\u01b0 v\u1eady? Ch\u00fang ta kh\u00f3 m\u00e0 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c, b\u1edfi t\u00e0n t\u00edch c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n minh s\u1ebd ch\u1eb3ng c\u00f2n s\u00f3t l\u1ea1i bao nhi\u00eau&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/neu-con-nguoi-bien-mat-hoan-toan-chuyen-gi-se-xay-ra.html\">ch\u1ec9 sau 10.000 n\u0103m<\/a>. Nh\u01b0ng ch\u00fang ta \u0111\u00e3 bi\u1ebft r\u1eb1ng, c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n minh c\u1ed5 \u0111\u1ea1i c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 ti\u00ean ti\u1ebfn v\u01b0\u1ee3t qua ch\u00fang ta ng\u00e0y nay, c\u00e1c kim t\u1ef1 th\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 nh\u1eefng&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/phat-hien-tinh-co-cho-thay-khu-kim-tu-thap-teotihuacan-la-mot-co-nang-luong.html\">c\u01a1 s\u1edf n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ed5ng l\u1ed3<\/a>, ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u1edbi&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/kim-tu-thap-mot-trao-luu-quoc-te-thoi-co-dai.html\">s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn<\/a>&nbsp;v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/vong-tron-bi-tren-trai-dat-noi-cac-cong-trinh-co-dai-noi-tieng.html\">quy ho\u1ea1ch tr\u00ean ph\u1ea1m vi to\u00e0n c\u1ea7u<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu th\u1ef1c s\u1ef1 M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 nh\u00e2n t\u1ea1o, c\u00f3 ph\u1ea3i n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 chi\u1ebfu s\u00e1ng b\u1ea7u tr\u1eddi \u0111\u00eam, hay c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng \u00fd \u0111\u1ed3 thi\u1ebft k\u1ebf n\u00e0o kh\u00e1c? T\u1eeb tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn th\u1ee7y tri\u1ec1u tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, chu k\u1ef3 kinh nguy\u1ec7t c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef, v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi tin r\u1eb1ng tr\u0103ng tr\u00f2n c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi tr\u1ea1ng th\u00e1i tinh th\u1ea7n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, th\u1eadt kh\u00f3 \u0111\u1ec3 t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng th\u1ebf gi\u1edbi s\u1ebd ra sao n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 n\u00f3. Nh\u01b0ng c\u00f3 l\u1ebd, nh\u00e2n lo\u1ea1i m\u1ed9t th\u1eddi k\u00ec xa x\u01b0a \u0111\u00e3 t\u1eebng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn m\u1ed9t k\u1ef7 nguy\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ea7ng tr\u0103ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Link: <a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/mat-trang-7-bi-an-va-1-gia-thuyet-kho-tin.html\">https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/mat-trang-7-bi-an-va-1-gia-thuyet-kho-tin.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u1eb7t Tr\u0103ng l\u00e0 v\u1eadt th\u1ec3 n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t tr\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0o ban \u0111\u00eam, g\u1ee3i l\u00ean c\u1ea3 nh\u1eefng gi\u1ea5c m\u01a1 k\u1ef3 di\u1ec7u v\u00e0 th\u1ea7n tho\u1ea1i t\u1eeb xa x\u01b0a. V\u1eady r\u1ed1t cu\u1ed9c M\u1eb7t Tr\u0103ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? H\u01a1n m\u1ed9t th\u1ebf k\u1ef7 qua, c\u00f3 4 gi\u1ea3 thuy\u1ebft ch\u00ednh gi\u1ea3i th\u00edch [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[102,164],"class_list":["post-1050","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-vu-tru","tag-mat-trang","tag-trai-dat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1050","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1050"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1050\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}