{"id":1035,"date":"2020-02-03T07:00:00","date_gmt":"2020-02-03T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.truyenthong.edu.vn\/?p=1035"},"modified":"2020-02-03T07:00:00","modified_gmt":"2020-02-03T00:00:00","slug":"vat-chat-va-y-thuc-la-mot-the-thong-nhat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/2020\/02\/03\/vat-chat-va-y-thuc-la-mot-the-thong-nhat\/","title":{"rendered":"V\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t"},"content":{"rendered":"\n<p>N\u1ebfu v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u00ec cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn gi\u1eefa Tri\u1ebft h\u1ecdc Duy v\u1eadt v\u00e0 Tri\u1ebft h\u1ecdc Duy t\u00e2m t\u1ed3n t\u1ea1i t\u1eeb bao th\u1ebf k\u1ef7 qua s\u1ebd th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111i \u0111\u1ebfn h\u1ed3i k\u1ebft. Tranh c\u00e3i \u201cv\u1eadt ch\u1ea5t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u00fd th\u1ee9c\u201d hay \u201c\u00fd th\u1ee9c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1eadt ch\u1ea5t\u201d s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n \u00fd ngh\u0129a n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb \u201ccu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed\u201d kho\u1ea3ng 70 n\u0103m v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc, nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 t\u00ecm ra s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e1ng ng\u1ea1c nhi\u00ean gi\u1eefa c\u00e1c k\u1ebft qu\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00ed \u1ea9n hay g\u1eb7p trong t\u00f4n gi\u00e1o. Heisenberg, Bohm, Schrodinger, Eddington, Einstein \u2013 nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u1ed5i ti\u1ebfng \u2013 t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 quan \u0111i\u1ec3m r\u1eb1ng th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 huy\u1ec1n b\u00ed v\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 tinh th\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.dkn.tv\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/cac-thong-diep-khac-nhau-va-tinh-the-nuoc.jpg\" alt=\"\" width=\"373\" height=\"153\"\/><figcaption>H\u00ecnh d\u1ea1ng tinh th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc \u1edf c\u00e1c tr\u1ea1ng th\u00e1i kh\u00e1c nhau<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>C\u00e1i khung h\u1ea1n ch\u1ebf c\u1ee7a khoa h\u1ecdc th\u1ef1c ch\u1ee9ng<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>N\u0103m 2016, c\u00f3 \u0111\u1ebfn hai nh\u00f3m nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Maryland v\u00e0&nbsp;<a href=\"https:\/\/arxiv.org\/pdf\/1610.08057v1.pdf\">\u0110\u1ea1i h\u1ecdc Harvard<\/a>&nbsp;c\u00f4ng b\u1ed1 \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t lo\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u m\u1edbi \u2013 tinh th\u1ec3 th\u1eddi gian. Lo\u1ea1i tinh th\u1ec3 n\u00e0y c\u00f3&nbsp;<em>c\u1ea5u tr\u00fac nguy\u00ean t\u1eed l\u1eb7p l\u1ea1i theo th\u1eddi gian<\/em>, ch\u00fang c\u00f3 c\u00e1c tr\u1ea1ng th\u00e1i dao \u0111\u1ed9ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh kh\u00e1c nhau l\u1eb7p l\u1ea1i theo chu k\u1ef3 \u1edf tr\u1ea1ng th\u00e1i n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec3m kh\u00f4ng. Ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y mang \u0111\u1ebfn vi\u1ec5n c\u1ea3nh v\u1ec1 c\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u1eb7c t\u00ednh v\u00e0 h\u00ecnh th\u00f9 thay \u0111\u1ed5i l\u1eb7p l\u1ea1i theo th\u1eddi gian, v\u00ed d\u1ee5: v\u1eadt li\u1ec7u l\u00fac th\u00ec d\u1eabn \u0111i\u1ec7n, l\u00fac th\u00ec c\u00e1ch \u0111i\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong nh\u1eefng n\u0103m v\u1eeba qua, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u0169ng li\u00ean t\u1ee5c c\u00f3 nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1edbi, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/phat-hien-khoa-hoc-cach-lam-nuoc-dong-bang-o-nhiet-soi.html\">tr\u1ea1ng th\u00e1i th\u1ee9 2 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc<\/a>&nbsp;\u1edf th\u1ec3 l\u1ecfng (thay \u0111\u1ed5i t\u00ednh d\u1eabn nhi\u1ec7t, d\u1eabn \u0111i\u1ec7n, kh\u00fac x\u1ea1 v\u00e0 s\u1ee9c c\u0103ng b\u1ec1 m\u1eb7t \u1edf nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u1eeb 40-60<sup>0<\/sup>C), hay c\u00e1ch l\u00e0m cho n\u01b0\u1edbc v\u1eabn \u0111\u00f3ng b\u0103ng \u1edf 105<sup>0<\/sup>C nh\u1edd d\u00f9ng c\u00e1c \u1ed1ng nano cacbon. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y minh ch\u1ee9ng r\u1eb1ng c\u00e0ng t\u00ecm hi\u1ec3u v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi xung quanh, th\u00ec ch\u00fang ta l\u1ea1i c\u00e0ng kinh ng\u1ea1c v\u1ec1 hi\u1ec3u bi\u1ebft \u00edt \u1ecfi c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/w2.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Q1.png\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Q1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-235379\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 David Bohm (1917\u20131992), m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 v\u1eadt l\u00fd l\u00fd thuy\u1ebft quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 20, cho r\u1eb1ng: t\u1eeb khi c\u00f2n nh\u1ecf, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 h\u1ecdc \u0111\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ebf gi\u1edbi qua m\u1ed9t c\u00e1i khung c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a nh\u1eefng quan ni\u1ec7m, v\u00ec v\u1eady ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3n \u1ee9ng ngay l\u1eadp t\u1ee9c v\u1edbi m\u1ed7i tr\u1ea3i nghi\u1ec7m m\u1edbi, th\u1eadm ch\u00ed tr\u01b0\u1edbc khi c\u00f3 th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 suy ngh\u0129:&nbsp;<em>\u201cTheo c\u00e1ch n\u00e0y, ch\u00fang ta tin r\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1ch c\u1ea3m nh\u1eadn v\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh, m\u1eb7c d\u00f9 th\u1ef1c ra l\u00e0 ch\u00fang \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang ta kh\u00e1m kh\u00e1 v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng ngay t\u1eeb khi c\u00f2n nh\u1ecf v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1c th\u00f3i quen.\u201d [4]<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/w1.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Einstein.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/w1.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Einstein.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-235385\"\/><\/a><figcaption>(\u1ea3nh: NASA\/Wiki)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Einstein v\u00e0 Bohm t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o. Gi\u1edbi Th\u1ea7n h\u1ecdc cho r\u1eb1ng khoa h\u1ecdc th\u1ef1c ch\u1ee9ng hi\u1ec7n nay (khoa h\u1ecdc kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh tri th\u1ee9c x\u00e1c th\u1ef1c b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb s\u1ef1 ki\u1ec3m nghi\u1ec7m th\u1ef1c ch\u1ee9ng) kh\u00f4ng ho\u00e0n thi\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t c\u00e1i khung c\u1ee9ng nh\u1eafc v\u00e0o t\u01b0 duy c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. N\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c kh\u00f4ng gian kh\u00e1c, kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u201cng\u1eabu nhi\u00ean\u201d ho\u1eb7c \u201ct\u1ef1 nhi\u00ean\u201d\u2026<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc<br \/><\/strong><strong>n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 \u00fd th\u1ee9c<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/w1.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Q1-copy.png\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Q1-copy.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-235376\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u, Bohm x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng: \u00dd th\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng th\u1ee9c tinh vi h\u01a1n c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t, v\u00e0&nbsp;<em>\u201cs\u1ef1 ph\u00e2n chia v\u0169 tr\u1ee5 th\u00e0nh h\u1eefu c\u01a1 v\u00e0 v\u00f4 c\u01a1 l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a.\u201d&nbsp;<\/em>[4]<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cNgay c\u1ea3 m\u1ed9t vi\u00ean \u0111\u00e1 c\u0169ng v\u1eabn c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng theo c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3\u201d<\/em>, Bohm n\u00f3i,&nbsp;<em>\u201cv\u00ec s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 hi\u1ec7n di\u1ec7n kh\u00f4ng ch\u1ec9 trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1eadt ch\u1ea5t, m\u00e0 trong c\u1ea3 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, kho\u1ea3ng kh\u00f4ng, th\u1eddi gian v\u00e0 khung c\u1ee7a to\u00e0n v\u0169 tr\u1ee5,\u201d<\/em>&nbsp;v\u00e0 th\u00eam n\u1eefa,&nbsp;<em>\u201cM\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng. \u0110i\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft m\u1edbi tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng.\u201d&nbsp;<\/em>[2]<\/p>\n\n\n\n<p>Ken Wilber, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh danh l\u00e0 \u201cEinstein trong l\u0129nh v\u1ef1c \u00fd th\u1ee9c\u201d, \u0111\u00e3 vi\u1ebft trong cu\u1ed1n s\u00e1ch \u201cNh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed\u201d:&nbsp;<em>\u201cTh\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u01a1 b\u1ea3n nh\u1ea5t, m\u00e0 l\u00e0 \u00edt c\u01a1 b\u1ea3n nh\u1ea5t: n\u00f3 c\u00f3 \u00edt S\u1ef1 s\u1ed1ng h\u01a1n cu\u1ed9c s\u1ed1ng, m\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00f3 \u00edt S\u1ef1 s\u1ed1ng h\u01a1n t\u00e2m tr\u00ed, t\u00e2m tr\u00ed l\u1ea1i c\u00f3 \u00edt S\u1ef1 s\u1ed1ng h\u01a1n tinh th\u1ea7n. V\u1eadt l\u00fd ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 l\u0129nh v\u1ef1c c\u00f3 \u00edt S\u1ef1 s\u1ed1ng nh\u1ea5t.\u201d&nbsp;<\/em>[3]<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 William Tiller, m\u1ed9t trong nh\u1eefng nh\u00e0 khoa h\u1ecdc h\u00e0ng \u0111\u1ea7u th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 c\u1ea5u tr\u00fac v\u1eadt ch\u1ea5t c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Stanford. Th\u00f4ng qua c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh to\u00e1n h\u1ecdc v\u1edbi m\u1ee9c tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng, Tiller ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng t\u1ea1i c\u00e1c chi\u1ec1u xem x\u00e9t cao h\u01a1n, c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh kh\u00e1c h\u1eb3n nhau m\u00f4 t\u1ea3 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng v\u00e0 d\u1ecb th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec1u h\u1ee3p nh\u1ea5t l\u1ea1i. V\u00e0 \u00fd th\u1ee9c ph\u00e1t ra d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng th\u00f4ng tin v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u00f4 h\u1ea1n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00f4 h\u1ea1n c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m, trong kh\u00f4ng gian m\u1edf r\u1ed9ng v\u00f4 h\u1ea1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 Tiller n\u00f3i r\u1eb1ng<em>&nbsp;\u201cng\u01b0\u1eddi ta r\u1ed1t cu\u1ed9c s\u1ebd xem \u00fd th\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a v\u0169 tr\u1ee5, n\u00f3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ea1o ra ph\u00f3ng x\u1ea1 \u2013 th\u1ee9 r\u1ed1t cu\u1ed9c s\u1ebd sinh ra v\u1eadt ch\u1ea5t. V\u1ec1 kh\u00eda c\u1ea1nh n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta r\u1ed1t cu\u1ed9c s\u1ebd kh\u00e1m ph\u00e1 r\u1eb1ng \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a v\u1eadt ch\u1ea5t ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o \u00fd th\u1ee9c n\u1ed9i t\u1ea1i c\u1ee7a n\u00f3.\u201d&nbsp;<\/em>[4]<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00f3i t\u00f3m l\u1ea1i, Bohm, Wilber v\u00e0 Tiller tin r\u1eb1ng \u00fd th\u1ee9c t\u1ed3n t\u1ea1i trong v\u1ea1n v\u1eadt, v\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n \u00fd th\u1ee9c c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00ean v\u1eadt ch\u1ea5t. Quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y qu\u1ea3 th\u1eadt r\u1ea5t kh\u00f3 ch\u1ea5p nh\u1eadn b\u1edfi nhi\u1ec1u nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00e1c, tuy nhi\u00ean l\u1ea1i ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111i\u1ec1u m\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o nh\u1eafc \u0111\u1ebfn trong h\u00e0ng ng\u00e0n n\u0103m qua: v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 hai th\u1ee9 \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi nhau, ch\u00fang th\u1ef1c ch\u1ea5t ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t. Ngh\u0129a l\u00e0&nbsp;<strong>b\u1ea5t k\u1ef3 v\u1eadt ch\u1ea5t n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c, v\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n \u00fd th\u1ee9c c\u0169ng l\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo tri\u1ebft l\u00fd nh\u00e0 Ph\u1eadt,&nbsp;<strong>\u201cv\u1ea1n v\u1eadt \u0111\u1ec1u c\u00f3 linh\u201d,&nbsp;<\/strong>ngh\u0129a l\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ec9 con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u1ea5t k\u1ec3 v\u1eadt th\u1ec3 n\u00e0o bao g\u1ed3m c\u1ea3&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/doi-song\/21-buc-anh-chung-to-dong-vat-cung-co-tinh-than-tuong-than-tuong-ai.html\">\u0111\u1ed9ng v\u1eadt<\/a>, th\u1ef1c v\u1eadt, c\u00e1c v\u1eadt ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 v\u00e0 v\u00f4 c\u01a1 c\u0169ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c. L\u1eadp lu\u1eadn n\u00e0y s\u1ebd khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ho\u00e0i nghi, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng th\u00ed nghi\u1ec7m v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o khoa h\u1ecdc h\u00e0ng ch\u1ee5c n\u0103m qua ch\u1ee9ng minh v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Th\u1ef1c v\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 tri gi\u00e1c<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Cleve Backster, m\u1ed9t c\u1ef1u nh\u00e2n vi\u00ean CIA, v\u00e0o n\u0103m 1966, khi v\u00f4 t\u00ecnh \u0111\u1ea5u 2 \u0111i\u1ec7n c\u1ef1c m\u00e1y ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00f3i d\u1ed1i v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e2y huy\u1ebft d\u1ee5, \u00f4ng \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra r\u1eb1ng&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/thi-nghiem-may-do-noi-doi-cho-thay-thuc-vat-cung-co-tri-giac.html\">th\u1ef1c v\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ea3m x\u00fac<\/a>&nbsp;\u1edf c\u1ea5p cao v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi c\u1ea3m t\u00ecnh \u1edf con ng\u01b0\u1eddi, ch\u00fang vui v\u1ebb khi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103m s\u00f3c, s\u1ee3 h\u00e3i khi g\u1eb7p ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m \u0111i\u1ec1u x\u1ea5u v\u00e0 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda t\u1eeb suy ngh\u0129 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. [5]<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng n\u0103m 1970, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Li\u00ean X\u00f4 c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u00ed nghi\u1ec7m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Khi m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ea7m dao th\u00e1i m\u1ed9t c\u00e1i b\u1eafp c\u1ea3i ho\u1eb7c b\u1ebb g\u1eaby m\u1ed9t c\u00e1i c\u00e2y, c\u00e1i c\u00e2y ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 vi\u1ec7c s\u1ebd th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 \u0111au \u0111\u1edbn ho\u1eb7c s\u1ee3 h\u00e3i tr\u00ean m\u00e0n h\u00ecnh \u0111i\u1ec7n t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft n\u1ed1i, nh\u01b0 trong tr\u00edch \u0111o\u1ea1n video d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"The Secret Life of Plants part 4 of 4 Russian Experiments\" width=\"600\" height=\"450\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/xvtcA46O-vA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c c\u0169ng ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng c\u00e2y c\u1ed1i c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed1i quan h\u1ec7 h\u1ecd h\u00e0ng v\u00e0&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/kinh-te\/cay-coi-co-gan-ket-nhu-mot-cap-vo-chong-gia-va-cham-soc-cho-nhau.html\">bi\u1ebft ch\u0103m s\u00f3c cho nhau<\/a>&nbsp;[6]. Ngo\u00e0i ra ch\u00fang c\u0169ng&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/nhung-buc-anh-cho-thay-cay-coi-biet-nhuong-nhin-nhau.html\">bi\u1ebft nh\u01b0\u1eddng nh\u1ecbn nhau<\/a>&nbsp;nh\u01b0 b\u1ea1n b\u00e8.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng th\u00ed nghi\u1ec7m tr\u00ean \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng th\u1ef1c v\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 tri gi\u00e1c, c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c nh\u01b0 con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 v\u00e0 v\u00f4 c\u01a1 c\u0169ng c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>T\u1eeb n\u0103m 1994, Ti\u1ebfn s\u0129 ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt Masaru Emoto, c\u1ed1 ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i Hado Qu\u1ed1c t\u1ebf (h\u1ed9i<a href=\"http:\/\/hado.com\/ihm\/subscription\/science-of-message-from-water\/\">&nbsp;nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 n\u01b0\u1edbc v\u00e0 s\u00f3ng n\u01b0\u1edbc<\/a>), \u0111\u00e3<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/van-hoa\/phong-thuy-tot-nhat-cho-cuoc-doi-ban-ky-iv-thien-niem-va-nuoc.html\">&nbsp;nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 tinh th\u1ec3 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc<\/a>: \u00f4ng l\u1ea5y n\u01b0\u1edbc t\u1eeb c\u00e1c ngu\u1ed3n kh\u00e1c nhau, cho k\u1ebft tinh th\u00e0nh c\u00e1c tinh th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1 \u1edf nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 -5<sup>0<\/sup>C, sau \u0111\u00f3 quan s\u00e1t c\u00e1c tinh th\u1ec3 d\u01b0\u1edbi k\u00ednh hi\u1ec3n vi c\u00f3 \u0111\u1ed9 ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i 500 l\u1ea7n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n ra r\u1eb1ng khi ch\u00fang ta cho n\u01b0\u1edbc nghe nh\u1eefng b\u1ea3n nh\u1ea1c du d\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c c\u00e1c b\u1ea3n nh\u1ea1c c\u00f3 n\u1ed9i dung t\u00edch c\u1ef1c; khi n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng d\u00f2ng ch\u1eef nh\u01b0 \u201ct\u00ecnh y\u00eau\u201d, \u201cbi\u1ebft \u01a1n\u201d, \u201ch\u1ea1nh ph\u00fac\u201d, \u201cth\u00f4ng th\u00e1i\u201d\u2026 ho\u1eb7c khi ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c nghe nh\u1eefng l\u1eddi tr\u00ecu m\u1ebfn nh\u01b0 \u201cc\u1ea3m \u01a1n\u201d th\u00ec&nbsp;<a href=\"http:\/\/hado.com\/ihm\/water-crystals\/\">c\u00e1c tinh th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc \u1edf tr\u1ea1ng th\u00e1i tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p<\/a>, c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac c\u00e2n \u0111\u1ed1i nh\u01b0 nh\u1eefng vi\u00ean kim c\u01b0\u01a1ng l\u1ea5p l\u00e1nh r\u1ea5t b\u1ec1n v\u1eefng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, khi cho n\u01b0\u1edbc nghe nh\u1eefng b\u1ea3n nh\u1ea1c c\u00f3 n\u1ed9i dung bu\u1ed3n, hay khi ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e1c d\u00f2ng ch\u1eef ti\u00eau c\u1ef1c nh\u01b0 \u201cm\u00e0y l\u00e0m tao ph\u00e1t \u1ed1m, tao s\u1ebd gi\u1ebft m\u00e0y\u201d, \u201c\u00e1c qu\u1ef7\u201d\u2026, ho\u1eb7c nghe l\u1eddi ch\u1eedi b\u1edbi, m\u1eafng m\u1ecf \u201c\u0111\u1ed3 ng\u1ed1c\u201d\u2026 th\u00ec tinh th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc s\u1ebd b\u1ecb bi\u1ebfn d\u1ea1ng, \u1edf tr\u1ea1ng th\u00e1i d\u1ec5 v\u1ee1, x\u1ea5u x\u00ed, m\u1ea5t c\u00e2n \u0111\u1ed1i, m\u00e9o m\u00f3. [7, 8]<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/tinh-the-nuoc-1.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/08\/tinh-the-nuoc-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-168978\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/w3.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/tinh-the-nuoc-beethoven.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/tinh-the-nuoc-beethoven.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-235392\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>\u1ede th\u00ed nghi\u1ec7m kh\u00e1c, Masaru Emoto cho c\u01a1m v\u00e0o 2 l\u1ecd th\u1ee7y tinh gi\u1ed1ng h\u1ec7t nhau v\u00e0 y\u00eau c\u1ea7u h\u1ecdc sinh c\u1ee7a m\u00ecnh n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi ch\u00fang trong m\u1ed9t th\u00e1ng. M\u1ed9t l\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c nghe t\u1eeb \u201cc\u1ea3m \u01a1n,\u201d l\u1ecd kia \u0111\u01b0\u1ee3c nghe t\u1eeb \u201c\u0111\u1ed3 ngu.\u201d K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0, c\u01a1m trong l\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c nghe \u201cc\u1ea3m \u01a1n\u201d l\u00ean men v\u00e0 c\u00f3 m\u00f9i th\u01a1m c\u1ee7a l\u00faa m\u1ea1ch nha ch\u00edn. C\u00f2n l\u1ecd c\u01a1m b\u1ecb nghe t\u1eeb \u201c\u0111\u1ed3 ngu\u201d chuy\u1ec3n sang m\u00e0u \u0111en v\u00e0 b\u1ecb thiu th\u1ed1i. H\u1ecd n\u00f3i r\u1eb1ng m\u00f9i th\u1ed1i c\u1ee7a n\u00f3 r\u1ea5t gh\u00ea t\u1edfm, kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/w2.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/rice.png\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/rice.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-235395\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Masaru Emoto v\u1ec1 tinh th\u1ec3 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m ch\u1ee9ng b\u1edfi&nbsp;<a href=\"http:\/\/library.noetic.org\/library\/publication-scholarly-papers\/double-blind-test-effects-distant-intention-water-crystal\">Vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc Noetic<\/a>, M\u1ef9 [9]. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y trong 2 cu\u1ed1n s\u00e1ch \u201cTh\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc\u201d v\u00e0 \u201cB\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc\u201d, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch v\u00e0 ph\u00e1t h\u00e0nh \u1edf Vi\u1ec7t Nam. Th\u00ed nghi\u1ec7m tr\u00ean n\u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u01a1m c\u1ee7a Ti\u1ebfn s\u0129 Masaru Emoto \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi l\u1eb7p l\u1ea1i, v\u00e0 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. K\u1ebft qu\u1ea3 th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=NQDlCfykPx8&amp;t=5s\">ph\u1ed5 bi\u1ebfn tr\u00ean Youtube<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m tr\u00ean \u0111\u00e3 minh ch\u1ee9ng m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u: v\u1eadt ch\u1ea5t th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c, ch\u00fang hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 suy ngh\u0129 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a m\u00ecnh t\u00f9y theo ho\u00e0n c\u1ea3nh.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00dd th\u1ee9c ph\u1ea3i ch\u0103ng c\u0169ng l\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/w3.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Q1-copy-2.png\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Q1-copy-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-235373\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong><em>Suy ngh\u0129 v\u00e0 \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i c\u1ea5u tr\u00fac v\u1eadt l\u00fd c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc<\/em><\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 17\/1\/1995, tr\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t m\u1ea1nh 6,8 \u0111\u1ed9 richter \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbp \u0111i sinh m\u1ea1ng c\u1ee7a h\u01a1n 4.600 ng\u01b0\u1eddi \u1edf Kobe. Masaru Emoto \u0111\u00e3 l\u1ea5y m\u1eabu n\u01b0\u1edbc \u1edf Kobe v\u00e0 ch\u1ee5p \u1ea3nh tinh th\u1ec3 c\u1ee7a n\u00f3. Tinh th\u1ec3 khi \u0111\u00f3 c\u00f3 h\u00ecnh d\u1ea1ng r\u1ea5t x\u1ea5u x\u00ed. Tuy nhi\u00ean, 3 th\u00e1ng sau khi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Kobe nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 \u1ee7ng h\u1ed9, h\u1ed7 tr\u1ee3 v\u00e0 chia s\u1ebb t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, tinh th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u00e3 th\u1ec3 hi\u1ec7n v\u1ebb \u0111\u1eb9p trong s\u00e1ng, c\u00e2n \u0111\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/w2.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Bi-an-cua-suc-manh-tu-tuong-Yeu-thuong-thu-han_Tin180.com_017.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Bi-an-cua-suc-manh-tu-tuong-Yeu-thuong-thu-han_Tin180.com_017.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-235397\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><em>Tinh th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea5y t\u1eeb Kobe Nh\u1eadt B\u1ea3n ngay sau khi<br \/>tr\u1eadn \u0111\u1ea1i \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t Hanshin x\u1ea3y ra (\u1ea3nh:&nbsp;<\/em><em>masaru-emoto.net)<\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/w1.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Bi-an-cua-suc-manh-tu-tuong-Yeu-thuong-thu-han_Tin180.com_018.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/Bi-an-cua-suc-manh-tu-tuong-Yeu-thuong-thu-han_Tin180.com_018.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-235400\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><em>Ch\u00ednh tinh th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc \u1edf Kobe 3 th\u00e1ng sau khi khu v\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m<br \/>chia s\u1ebb t\u1eeb nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi<br \/>(\u1ea3nh:&nbsp;<\/em><em>masaru-emoto.net)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ph\u00e1t hi\u1ec7n ra c\u00e1c tinh th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc m\u00e1y t\u1ea1i Tokyo c\u00f3 h\u00ecnh d\u00e1ng x\u1ea5u x\u00ed, bi\u1ebfn d\u1ea1ng do b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m, Masaru Emoto cho n\u01b0\u1edbc n\u00e0y v\u00e0o m\u1ed9t c\u00e1i chai, \u0111\u1eb7t tr\u00ean b\u00e0n l\u00e0m vi\u1ec7c c\u1ee7a m\u00ecnh t\u1ea1i Tokyo. Sau \u0111\u00f3, \u00f4ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb 500 ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt v\u00e0o \u0111\u00fang 2 chi\u1ec1u ng\u00e0y 2\/2\/1997 ph\u00e1t thi\u1ec7n ni\u1ec7m cho chai n\u01b0\u1edbc v\u1edbi suy ngh\u0129:&nbsp;<em>\u201cN\u01b0\u1edbc h\u00e3y bi\u1ebfn th\u00e0nh ki\u1ec1n t\u1ecbnh. C\u1ea3m \u01a1n.\u201d<\/em>&nbsp;Ngay sau \u0111\u00f3, \u00f4ng ch\u1ee5p \u1ea3nh l\u1ea1i c\u00e1c tinh th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc m\u00e1y n\u00e0y. B\u1ee9c \u1ea3nh cho th\u1ea5y nh\u1eefng tinh th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean c\u00e2n \u0111\u1ed1i, trong s\u00e1ng v\u00e0 \u0111\u1eb9p l\u1ea5p l\u00e1nh.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/w3.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/nuoc-before.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/nuoc-before-300x227.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-235403\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><em>N\u01b0\u1edbc m\u00e1y t\u1ea1i Tokyo tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t thi\u1ec7n ni\u1ec7m (\u1ea3nh:&nbsp;<\/em><em>masaru-emoto.net)<\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"http:\/\/w2.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/nuoc-khi-tinh-than.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/nuoc-khi-tinh-than-250x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-235406\"\/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><em>N\u01b0\u1edbc m\u00e1y t\u1ea1i Tokyo sau khi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng t\u1ed1t l\u00e0nh do m\u1ed9t nh\u00f3m 500 ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t \u0111\u1ebfn (\u1ea3nh:&nbsp;<\/em><em>masaru-emoto.net)<\/em><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong><em>\u00dd th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u1ea3nh h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a c\u00e1c vi h\u1ea1t<\/em><\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Trong th\u00ed nghi\u1ec7m khe \u0111\u00f4i c\u1ee7a v\u1eadt l\u00fd l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ph\u00e1t hi\u1ec7n r\u1eb1ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi quan s\u00e1t, m\u1ed9t h\u1ea1t h\u1ea1 nguy\u00ean t\u1eed (electron, neutron\u2026) ho\u1eb7c m\u1ed9t photon s\u1ebd \u0111i qua c\u1ea3 2 khe s\u00e1ng v\u00e0 t\u1ea1o ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ed3ng ch\u1eadp tr\u00ean m\u00e0n ch\u1eafn theo nguy\u00ean l\u00fd s\u00f3ng. Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi quan s\u00e1t th\u00ed nghi\u1ec7m n\u00e0y, electron s\u1ebd h\u00e0nh x\u1eed nh\u01b0 c\u00e1c h\u1ea1t, ch\u1ec9 \u0111i qua 1 khe s\u00e1ng v\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ch\u1ed3ng ch\u1eadp s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eefa [10].<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 kh\u00e1c l\u00e0 hi\u1ec7u \u1ee9ng Zeno l\u01b0\u1ee3ng t\u1eed. N\u0103m 1977, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u1edf Texas \u0111\u00e3<a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/037843719190048H\">&nbsp;ph\u00e1t hi\u1ec7n<\/a>&nbsp;r\u1eb1ng: S\u1ef1 ph\u00e2n r\u00e3 Uranium s\u1ebd di\u1ec5n ra m\u1ed9t c\u00e1ch b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng n\u1ebfu h\u1ecd kh\u00f4ng quan s\u00e1t ch\u00fang. Nh\u01b0ng b\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o h\u1ecd quan s\u00e1t ch\u00fang, qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u00e2n r\u00e3 Uranium s\u1ebd kh\u00f4ng di\u1ec5n ra nh\u01b0 d\u1ef1 t\u00ednh. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh b\u1edfi h\u00e0ng ch\u1ee5c ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m tr\u00ean kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc M\u1ef9. [11]<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng th\u00ed nghi\u1ec7m tr\u00ean \u0111\u00e3 minh ch\u1ee9ng m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang ta th\u1ef1c s\u1ef1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn v\u1eadt ch\u1ea5t. V\u1eady, v\u00ec sao \u00fd th\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00ean v\u1eadt ch\u1ea5t? Ph\u1ea3i ch\u0103ng l\u00e0 v\u00ec&nbsp;<strong>\u00fd th\u1ee9c c\u0169ng l\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t<\/strong>&nbsp;\u2013 v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng qua l\u1ea1i l\u1eabn nhau?<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o cho r\u1eb1ng b\u1ea5t k\u1ef3 t\u01b0 duy, b\u1ea5t k\u1ef3 suy ngh\u0129 n\u00e0o c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9 l\u00e0 nh\u1ecf nh\u1ea5t v\u00e0 ngay trong m\u1ed9t th\u1eddi gian c\u1ef1c ng\u1eafn c\u0169ng t\u1ea1o ra v\u1eadt ch\u1ea5t. Suy ngh\u0129 x\u1ea5u th\u00ec v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ea1o ra s\u1ebd x\u1ea5u, suy ngh\u0129 t\u1ed1t th\u00ec v\u1eadt ch\u1ea5t t\u1ea1o ra s\u1ebd t\u1ed1t, v\u00e0 ch\u00fang th\u1ef1c s\u1ef1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00ean m\u1ecdi th\u1ee9 xung quanh. V\u00ec v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng x\u01b0a nay v\u1eabn th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u1ea7u nguy\u1ec7n t\u1eadp th\u1ec3 ho\u1eb7c ph\u00e1t \u0111i c\u00e1c thi\u1ec7n ni\u1ec7m nh\u1eb1m c\u1ea3i bi\u1ebfn th\u1ebf gi\u1edbi xung quanh ho\u1eb7c th\u1ebf gi\u1edbi n\u1ed9i t\u00e2m.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>N\u1ec1n khoa h\u1ecdc c\u1ee7a t\u01b0\u01a1ng lai<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>M\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c v\u1eabn lu\u00f4n l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n, xuy\u00ean su\u1ed1t l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng ph\u00e1i tri\u1ebft h\u1ecdc. Cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn xem \u00fd th\u1ee9c v\u00e0 v\u1eadt ch\u1ea5t c\u00e1i n\u00e0o c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc, c\u00e1i n\u00e0o c\u00f3 sau, c\u00e1i n\u00e0o quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u00e1i n\u00e0o \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i t\u1eeb l\u00e2u gi\u1eefa Tri\u1ebft h\u1ecdc Duy v\u1eadt v\u00e0 Tri\u1ebft h\u1ecdc Duy t\u00e2m v\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a k\u1ebft th\u00fac.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu ch\u00fang ta s\u1eb5n s\u00e0ng t\u1eeb b\u1ecf \u201cc\u00e1i khung nh\u1eadn th\u1ee9c\u201d \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u00f9 h\u1ee3p tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng th\u1ef1c ti\u1ec5n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh \u0111\u1ec3 xem x\u00e9t nghi\u00eam t\u00fac nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 khoa h\u1ecdc m\u1edbi v\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m \u201c<strong>v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t,\u201d\u00a0<\/strong>th\u00ec cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn gi\u1eefa Tri\u1ebft h\u1ecdc Duy v\u1eadt v\u00e0 Tri\u1ebft h\u1ecdc Duy t\u00e2m s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i \u0111\u1ebfn h\u1ed3i k\u1ebft, v\u00e0 cu\u1ed9c tranh c\u00e3i \u201cv\u1eadt ch\u1ea5t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u00fd th\u1ee9c\u201d hay \u201c\u00fd th\u1ee9c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1eadt ch\u1ea5t\u201d s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n \u00fd ngh\u0129a n\u1eefa. C\u00f3 l\u1ebd khi \u0111\u00f3 t\u00f4n gi\u00e1o, t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ecb cho l\u00e0 \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi nhau, v\u00e0 nh\u00e2n lo\u1ea1i s\u1ebd b\u01b0\u1edbc sang m\u1ed9t k\u1ef7 nguy\u00ean m\u1edbi v\u1edbi nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00f3 m\u00e0 h\u00ecnh dung n\u1ed5i b\u1eb1ng nh\u1eefng tri th\u1ee9c hi\u1ec7n nay.<\/p>\n\n\n\n<p>Link: <a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/noi-khoa-hoc-gap-ton-giao-p2-vat-chat-va-y-thuc-la-dong-nhat.html\">https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/noi-khoa-hoc-gap-ton-giao-p2-vat-chat-va-y-thuc-la-dong-nhat.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u1ebfu v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t th\u00ec cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn gi\u1eefa Tri\u1ebft h\u1ecdc Duy v\u1eadt v\u00e0 Tri\u1ebft h\u1ecdc Duy t\u00e2m t\u1ed3n t\u1ea1i t\u1eeb bao th\u1ebf k\u1ef7 qua s\u1ebd th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111i \u0111\u1ebfn h\u1ed3i k\u1ebft. Tranh c\u00e3i \u201cv\u1eadt ch\u1ea5t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u00fd th\u1ee9c\u201d hay \u201c\u00fd th\u1ee9c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1eadt ch\u1ea5t\u201d s\u1ebd [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,8],"tags":[151,166,174,180],"class_list":["post-1035","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-con-nguoi","category-sinh-menh","tag-thuc-vat","tag-tri-giac","tag-vat-chat","tag-y-thuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1035","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1035"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1035\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}