{"id":1033,"date":"2020-02-06T01:00:00","date_gmt":"2020-02-05T18:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.truyenthong.edu.vn\/?p=1033"},"modified":"2020-02-06T01:00:00","modified_gmt":"2020-02-05T18:00:00","slug":"5-thi-nghiem-cho-thay-cay-coi-cung-co-tri-giac-va-cam-xuc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/2020\/02\/06\/5-thi-nghiem-cho-thay-cay-coi-cung-co-tri-giac-va-cam-xuc\/","title":{"rendered":"5 th\u00ed nghi\u1ec7m cho th\u1ea5y c\u00e2y c\u1ed1i c\u0169ng c\u00f3 tri gi\u00e1c v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac"},"content":{"rendered":"\n<p>Ng\u01b0\u1eddi da \u0111\u1ecf B\u1eafc M\u1ef9 c\u00f3 m\u1ed9t nghi th\u1ee9c c\u1ed5 x\u01b0a, m\u1ed7i khi c\u00e2y ng\u00f4 s\u1eafp k\u1ebft h\u1ea1t th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef da \u0111\u1ecf l\u1edbn tu\u1ed5i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 s\u1ebd \u0111\u1ebfn n\u01a1i tr\u1ed3ng th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi \u201cng\u00f4 m\u1eb9\u201d, d\u00f9ng nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd nh\u1eb9 nh\u00e0ng \u0111\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi t\u1eebng c\u00e2y ng\u00f4 nh\u1eb1m \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn h\u1eefu h\u1ea3o:\u00a0<em>\u201cH\u00e3y \u0111\u1ec3 c\u00e1c con c\u1ee7a b\u1ea1n, c\u00e1c h\u1ea1t ng\u00f4 nu\u00f4i s\u1ed1ng c\u00e1c con t\u00f4i! T\u00f4i c\u0169ng s\u1ebd b\u1ea3o cho c\u00e1c con t\u00f4i nu\u00f4i s\u1ed1ng c\u00e1c con c\u1ee7a b\u1ea1n, h\u01a1n n\u1eefa c\u00f2n b\u1ea3o c\u00e1c con t\u00f4i t\u1eeb \u0111\u1eddi n\u00e0y qua \u0111\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec1u tr\u1ed3ng ng\u00f4.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/w3.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/cay-coi-thuc-vat-1.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/cay-coi-thuc-vat-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-238354\"\/><\/a><figcaption>Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 giao ti\u1ebfp tr\u1ef1c quan v\u1edbi th\u1ef1c v\u1eadt, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a th\u1ef1c v\u1eadt kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ea5y r\u00f5 t\u00e2m l\u00fd c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi (\u1ea3nh qua Etsy.com)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>T\u1ea1i Santa Rosa, California, tr\u1ea3i qua th\u1eddi gian d\u00e0i \u00f4ng&nbsp;<a href=\"http:\/\/www.lutherburbank.org\/about-us\/luther-burbank\">Luther Burbank<\/a><strong>,&nbsp;<\/strong>m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kinh doanh&nbsp;v\u01b0\u1eddn \u01b0\u01a1m n\u1ed5i ti\u1ebfng&nbsp;c\u00f9ng th\u1eddi v\u1edbi Thomas Edison \u0111\u00e3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng th\u00e0nh c\u00f4ng c\u00e2y x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng kh\u00f4ng gai. Theo \u00f4ng Burbank, khi l\u00e0m vi\u1ec7c \u00f4ng hay ch\u00e0o c\u00e2y x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng:&nbsp;<em>\u201c\u0110\u1eebng s\u1ee3! Nh\u1eefng c\u00e1i gai \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 th\u00e2n th\u1ec3 kia l\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n thi\u1ebft, b\u1edfi v\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u00f4i b\u1ea3o v\u1ec7 r\u1ed3i\u201d\u2026<\/em>&nbsp;d\u1ea7n d\u1ea7n \u00f4ng \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng th\u00e0nh c\u00f4ng lo\u1ea1i x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng kh\u00f4ng gai.<\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc th\u00e0nh c\u00f4ng n\u00e0y, \u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t chia s\u1ebb s\u00e2u s\u1eafc r\u1eb1ng:&nbsp;<em>\u201cB\u1ea5t k\u1ec3 l\u00e0m th\u00ed nghi\u1ec7m n\u00e0o v\u1edbi th\u1ef1c v\u1eadt, th\u00ec c\u0169ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u ch\u00fang. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i gi\u00fap \u0111\u1ee1 ch\u00fang xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb n\u1ed9i t\u00e2m, c\u00f3 s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 y\u00eau m\u1ebfn \u0111\u1ed1i v\u1edbi sinh m\u1ec7nh y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i c\u1ee7a ch\u00fang. Th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 h\u01a1n 20 lo\u1ea1i c\u1ea3m gi\u00e1c, h\u01a1n n\u1eefa ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c v\u1edbi c\u1ea3m gi\u00e1c c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, do v\u1eady n\u1ebfu ch\u00fang ta mu\u1ed1n l\u00fd gi\u1ea3i th\u00ec r\u1ea5t kh\u00f3 kh\u0103n. Kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00e2y c\u1ecf c\u00f3 th\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i ng\u00f4n ng\u1eef hay kh\u00f4ng, nh\u01b0ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1edbi ng\u00f4n ng\u1eef\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/w3.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/luther-burbank-xuong-rong.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/luther-burbank-xuong-rong.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-238356\"\/><\/a><figcaption>\u00f4ng Luther Burbank v\u00e0 v\u01b0\u1eddn x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng kh\u00f4ng gai (\u1ea3nh qua lutherburbank.org)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>C\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd ho\u00e0i nghi ho\u1eb7c c\u01b0\u1eddi nh\u1ea1o s\u1ef1 \u201cgiao l\u01b0u t\u00ecnh c\u1ea3m\u201d v\u1edbi th\u1ef1c v\u1eadt nh\u01b0 v\u1eady. Nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, t\u1eeb r\u1ea5t l\u00e2u c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 x\u00e1c minh \u01b0\u1edbc ch\u1eebng c\u00f3 kho\u1ea3ng h\u01a1n 400 lo\u00e0i th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1 b\u00e1o t\u00ecnh h\u00ecnh th\u1eddi ti\u1ebft. V\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 18,&nbsp;<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Carl_Linnaeus\">nh\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecdc n\u1ed5i ti\u1ebfng Carl Linnaeus<\/a>&nbsp;l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u00e3 ph\u00e1t minh v\u00e0 thi\u1ebft k\u1ebf th\u00e0nh c\u00f4ng \u201c\u0111\u1ed3ng h\u1ed3 hoa\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ea5y n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc th\u00f4ng qua m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh th\u1ef1c v\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 c\u1ea3m t\u00ecnh: ch\u00fang th\u00edch ng\u01b0\u1eddi ta thi\u1ec7n \u0111\u00e3i ch\u00fang, gh\u00e9t nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec7ng \u0111\u1ea7y m\u00f9i r\u01b0\u1ee3i \u0111\u1ebfn ng\u1eedi, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 c\u00e2y c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ghi nh\u1edb, th\u1ecb gi\u00e1c v\u00e0 kh\u1ee9u gi\u00e1c, ch\u00fang c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m t\u00ecnh v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a b\u1ea1n, v\u00e0 c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. Sau \u0111\u00e2y xin gi\u1edbi thi\u1ec7u m\u1ed9t v\u00e0i th\u00ed nghi\u1ec7m n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u00e0 kinh \u0111i\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Th\u00ed nghi\u1ec7m th\u1ee9 nh\u1ea5t: Th\u1ef1c v\u1eadt c\u1ef1c k\u1ef3 th\u00f4ng minh.<\/h3>\n\n\n\n<p>V\u00e0o m\u1ed9t ng\u00e0y th\u00e1ng 2 n\u0103m 1966, chuy\u00ean gia ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00f3i d\u1ed1i C\u1ee5c t\u00ecnh b\u00e1o Trung \u01b0\u01a1ng M\u1ef9 (CIA) Cleve Backster trong khi cao h\u1ee9ng \u0111\u00e3 n\u1ed1i m\u00e1y d\u00f2 n\u00f3i d\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng chi\u1ebfc l\u00e1 c\u1ee7a c\u00e2y huy\u1ebft d\u1ee5 (1 lo\u1ea1i c\u00e2y thu\u1ed9c chi Huy\u1ebft Gi\u00e1c Dracaena), v\u00e0 t\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc v\u00e0o g\u1ed1c c\u00e2y. Khi t\u01b0\u1edbi d\u1ea7n d\u1ea7n t\u1eeb g\u1ed1c c\u00e2y l\u00ean th\u00ec \u00f4ng kinh ng\u1ea1c ph\u00e1t hi\u1ec7n: tr\u00ean b\u1ea3n v\u1ebd c\u1ee7a m\u00e1y d\u00f2 n\u00f3i, b\u00fat \u0111i\u1ec7n t\u1eed t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng ghi l\u1ea1i m\u1ed9t \u0111\u1ed3 h\u00ecnh r\u0103ng c\u01b0a kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng l\u00ean tr\u00ean m\u00e0 l\u00e0 h\u01b0\u1edbng xu\u1ed1ng d\u01b0\u1edbi. Lo\u1ea1i \u0111\u1ed3 h\u00ecnh n\u00e0y r\u1ea5t gi\u1ed1ng v\u1edbi lo\u1ea1i \u0111\u1ed3 h\u00ecnh m\u00e0 m\u00e1y v\u1ebd ra l\u00fac ng\u01b0\u1eddi ta vui m\u1eebng k\u00edch \u0111\u1ed9ng!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/doi-song-bi-mat-cua-thuc-vat.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/doi-song-bi-mat-cua-thuc-vat.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-98614\"\/><\/a><figcaption>C\u00e1nh c\u1eeda t\u1edbi Tri gi\u00e1c Nguy\u00ean sinh: Cleve Backster b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi th\u1ef1c v\u1eadt thu\u1ed9c Chi Huy\u1ebft Gi\u00e1c (Dracaena)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Khi \u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111e d\u1ecda v\u00e0 trong \u0111\u1ea7u t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng ra h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u1ed1t l\u00e1 c\u00e2y, th\u00ec s\u1ef1 vi\u1ec7c c\u00f2n k\u1ef3 di\u1ec7u h\u01a1n n\u1eefa: \u00f4ng c\u00f2n ch\u01b0a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, th\u00ec tr\u00ean b\u1ea3n v\u1ebd \u0111\u00e3 ph\u00e1t sinh thay \u0111\u1ed5i, v\u1ebd ra bi\u1ec3u \u0111\u1ed3 kh\u00f4ng ng\u1eebng h\u01b0\u1edbng l\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng l\u1ea5y di\u00eam qu\u1eb9t, \u1edf th\u1eddi kh\u1eafc \u00f4ng v\u1eeba qu\u1eb9t, th\u00ec tr\u00ean m\u00e1y ghi \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n thay \u0111\u1ed5i r\u00f5 r\u00e0ng. Khi que di\u00eam \u0111ang ch\u00e1y c\u00f2n ch\u01b0a ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e2y, th\u00ec kim ch\u1ec9 c\u1ee7a m\u00e1y ghi \u0111\u00e3 dao \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t m\u1ea1nh, th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u01b0\u1eddng cong ghi l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f2n v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i bi\u00ean c\u1ee7a t\u1edd gi\u1ea5y ghi, c\u00e1i c\u00e2y \u0111\u00e3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n ra tr\u1ea1ng th\u00e1i s\u1ee3 h\u00e3i gh\u00ea g\u1edbm.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, khi \u00f4ng gi\u1ea3 b\u1ed9 mu\u1ed1n \u0111\u1ed1t l\u00e1 c\u00e2y, th\u00ec tr\u00ean gi\u1ea5y v\u1ebd l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 lo\u1ea1i ph\u1ea3n \u1ee9ng n\u00e0y. Th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f2n c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00e2n bi\u1ec7t \u00fd \u0111\u1ed3 th\u1eadt gi\u1ea3 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi! Nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng t\u00e1c gi\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p>Cleve Backster v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed3ng nghi\u1ec7p \u0111\u00e3 d\u00f9ng c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y kh\u00e1c v\u00e0 m\u00e1y d\u00f2 n\u00f3i d\u1ed1i kh\u00e1c \u1edf c\u00e1c c\u01a1 quan tr\u00ean kh\u1eafp n\u01b0\u1edbc M\u1ef9 \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u quan s\u00e1t t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, v\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo nh\u1eefng t\u01b0 li\u1ec7u hi\u1ec7n nay m\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 b\u00e0i vi\u1ebft c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c, l\u1ea7n ph\u00e1t hi\u1ec7n ng\u1eabu nhi\u00ean n\u00e0y c\u1ee7a Cleve Backster c\u0169ng l\u00e0 th\u00ed nghi\u1ec7m \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc kh\u00e1m ph\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 c\u1ea3m t\u00ecnh c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt;&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/thi-nghiem-may-do-noi-doi-cho-thay-thuc-vat-cung-co-tri-giac.html\">Th\u00ed nghi\u1ec7m m\u00e1y d\u00f2 n\u00f3i d\u1ed1i cho th\u1ea5y th\u1ef1c v\u1eadt c\u0169ng c\u00f3 tri gi\u00e1c (video)<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Th\u00ed nghi\u1ec7m 2: Kh\u1ea3 n\u0103ng si\u00eau c\u1ea3m<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/w2.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/cleve-backster.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/cleve-backster.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-238359\"\/><\/a><figcaption>\u00d4ng Cleve Backster b\u00ean c\u1ea1nh c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh: c\u00e2y thi\u1ebft m\u1ed9c lan v\u00e0 m\u00e1y d\u00f2 n\u00f3i d\u1ed1i. (\u1ea2nh: Internet)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Backster \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u1eafp \u0111\u1eb7t m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y: trong 3 ph\u00f2ng, \u00f4ng \u0111\u1eb7t m\u1ed7i ph\u00f2ng m\u1ed9t c\u00e2y v\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i thi\u1ebft b\u1ecb m\u1edbi thi\u1ebft k\u1ebf, n\u1ed1i c\u00e1i c\u00e2y v\u00e0o \u0111i\u1ec7n c\u1ef1c c\u1ee7a thi\u1ebft b\u1ecb, tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t c\u00e1i c\u00e2y cho m\u1ed9t con t\u00f4m bi\u1ec3n c\u00f2n \u0111ang s\u1ed1ng nh\u1ea3y tanh t\u00e1ch v\u00e0o trong n\u01b0\u1edbc s\u00f4i, v\u00e0 d\u00f9ng thi\u1ebft b\u1ecb ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u1ebfn t\u1eebng 0,1 gi\u00e2y \u0111\u1ec3 ghi l\u1ea1i k\u1ebft qu\u1ea3. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng kh\u00f3a c\u1eeda l\u1ea1i, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p b\u1ea5t k\u1ef3 ai ti\u1ebfn v\u00e0o.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y h\u00f4m sau, \u00f4ng \u0111i xem k\u1ebft qu\u1ea3 th\u00ed nghi\u1ec7m, th\u00ec th\u1ea5y 6, 7 ph\u00fat sau khi t\u00f4m bi\u1ec3n b\u1ecb b\u1ecf v\u00e0o n\u01b0\u1edbc s\u00f4i, \u0111\u01b0\u1eddng cong bi\u1ec3u th\u1ecb ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e2y g\u1ea5p r\u00fat h\u01b0\u1edbng l\u00ean tr\u00ean. C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00f3, Backster cho r\u1eb1ng, s\u1ef1 t\u1eed vong c\u1ee7a con t\u00f4m khi\u1ebfn cho c\u00e2y ph\u1ea3n \u1ee9ng m\u1ea1nh m\u1ebd, \u0111\u00e2y ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ng\u1eabu nhi\u00ean. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, gi\u1eefa th\u1ef1c v\u1eadt v\u1edbi nhau c\u00f3 giao ti\u1ebfp, h\u01a1n n\u1eefa th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c sinh v\u1eadt kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 giao ti\u1ebfp.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Yale, Backster cho m\u1ed9t con nh\u1ec7n v\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i c\u00e2y v\u00e0o c\u00f9ng m\u1ed9t c\u0103n ph\u00f2ng, \u0111\u1ea9y nh\u1eb9 con nh\u1ec7n cho n\u00f3 b\u00f2 \u0111i. Ng\u01b0\u1eddi ta ph\u00e1t hi\u1ec7n tr\u00ean gi\u1ea5y ghi c\u1ee7a thi\u1ebft b\u1ecb xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t k\u1ef3 t\u00edch: tr\u01b0\u1edbc khi con nh\u1ec7n b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00f2 \u0111i, th\u00ec c\u00e1i c\u00e2y \u0111\u00e3 c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng r\u1ed3i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y c\u00e1i c\u00e2y c\u00f3 c\u00f4ng n\u0103ng si\u00eau c\u1ea3m, bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd \u0111\u1ed3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con nh\u1ec7n.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Th\u00ed nghi\u1ec7m th\u1ee9 3: Tr\u00ed nh\u1edb r\u1ea5t m\u1ea1nh<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u0103ng l\u1ef1c ghi nh\u1edb c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt, Backster thi\u1ebft k\u1ebf m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m: cho 2 c\u00e1i c\u00e2y v\u00e0o c\u00f9ng m\u1ed9t ph\u00f2ng, cho h\u1ecdc sinh c\u1ee7a m\u00ecnh ti\u00eau h\u1ee7y m\u1ed9t c\u00e1i c\u00e2y tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t c\u00e1i c\u00e2y kia. Sau \u0111\u00f3 \u00f4ng cho h\u1ecdc sinh n\u00e0y \u0111\u1ee9ng l\u1eabn trong 9 h\u1ecdc sinh, c\u00f9ng m\u1eb7c m\u1ed9t lo\u1ea1i qu\u1ea7n \u00e1o, v\u00e0 c\u00f2n \u0111eo m\u1eb7t n\u1ea1, t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t \u0111i qua c\u00e1i c\u00e2y c\u00f2n s\u1ed1ng. Khi \u201ck\u1ebb h\u1ee7y di\u1ec7t\u201d \u0111i qua, th\u00ec tr\u00ean gi\u1ea5y ghi c\u1ee7a thi\u1ebft b\u1ecb l\u1eadp t\u1ee9c ghi l\u1ea1i t\u00edn hi\u1ec7u c\u1ef1c k\u1ef3 m\u00e3nh li\u1ec7t cho th\u1ea5y s\u1ef1 s\u1ee3 h\u00e3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u201ck\u1ebb h\u1ee7y di\u1ec7t\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"http:\/\/w3.trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/bieu-do-may-phat-hien-noi-doi.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/bieu-do-may-phat-hien-noi-doi.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-238357\"\/><\/a><figcaption>M\u1ed9t trong nh\u1eefng bi\u1ec3u \u0111\u1ed3 \u0111o l\u01b0\u1eddng ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt tr\u00ean m\u00e1y ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00f3i d\u1ed1i trong c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a \u00f4ng Cleve Backster. (\u1ea2nh: Internet)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng th\u00ed nghi\u1ec7m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ghi nh\u1edb v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. V\u00ed d\u1ee5, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed1i m\u00e1y d\u00f2 n\u00f3i d\u1ed1i l\u00ean m\u1ed9t c\u00e2y x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nh\u1ed5 t\u1eadn g\u1ed1c c\u00e2y x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng \u0111\u00f3, v\u1ee9t tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, sau \u0111\u00f3 l\u1ea1i tr\u1ed3ng c\u00e2y x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng \u0111\u00f3 v\u00e0o trong ch\u1eadu. Khi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 l\u1ea1i ti\u1ebfn l\u1ea1i g\u1ea7n c\u00e2y x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng, th\u00ec kim ch\u1ec9 c\u1ee7a m\u00e1y d\u00f2 n\u00f3i d\u1ed1i l\u1eadp t\u1ee9c lay \u0111\u1ed9ng, cho th\u1ea5y c\u00e2y x\u01b0\u01a1ng r\u1ed3ng r\u1ea5t s\u1ee3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Backster c\u00f2n ph\u00e1t hi\u1ec7n ra, khi th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nguy hi\u1ec3m r\u1ea5t l\u1edbn, ch\u00fang s\u1ebd d\u00f9ng m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p b\u1ea3o h\u1ed9 b\u1ea3n th\u00e2n gi\u1ed1ng nh\u01b0 con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u00f4n m\u00ea v\u1eady. M\u1ed9t h\u00f4m, m\u1ed9t nh\u00e0 t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi Canada \u0111i xem th\u00ed nghi\u1ec7m c\u1ee7a Backster, c\u00e2y \u0111\u1ea7u ti\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng, c\u00e2y th\u1ee9 hai, th\u1ee9 ba,\u2026 5 c\u00e2y \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng, cho \u0111\u1ebfn c\u00e2y th\u1ee9 6 m\u1edbi c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Backster h\u1ecfi nh\u00e0 t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc: trong c\u00f4ng vi\u1ec7c, \u00f4ng c\u00f3 bao gi\u1edd \u00f4ng l\u00e0m c\u00e2y n\u00e0o b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng? \u00d4ng n\u00f3i: \u201cc\u00f3 l\u00fac t\u00f4i s\u1ea5y kh\u00f4 c\u00e2y \u0111\u1ec3 c\u00e2n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a n\u00f3 r\u1ed3i l\u00e0m ph\u00e2n t\u00edch.\u201d D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 khi c\u00e2y g\u1eb7p nh\u00e0 t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc, ch\u00fang r\u1ea5t s\u1ee3 h\u00e3i, khi\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e2n r\u01a1i v\u00e0o tr\u1ea1ng th\u00e1i h\u00f4n m\u00ea \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh th\u1ed1ng kh\u1ed5 c\u1ee7a s\u1ef1 t\u1eed vong. Khi \u00f4ng n\u00e0y \u0111i r\u1ed3i, m\u00e1y d\u00f2 n\u00f3i d\u1ed1i c\u1ee7a Backster cho th\u1ea5y nh\u1eefng c\u00e1i c\u00e2y n\u00e0y l\u1ea1i kh\u00f4i ph\u1ee5c tri gi\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt;&nbsp;<\/strong><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/nha-khoa-hoc-noi-tieng-y-thuc-la-chia-khoa-cho-thuyet-van-vat.html\"><strong>Nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u1ed5i ti\u1ebfng: \u00dd th\u1ee9c l\u00e0 ch\u00eca kh\u00f3a cho \u2018Thuy\u1ebft V\u1ea1n v\u1eadt\u2019<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Th\u00ed nghi\u1ec7m th\u1ee9 4: ph\u00e2n bi\u1ec7t th\u1eadt gi\u1ea3<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/cay-coi-thuc-vat.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/trithucvn.net\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/cay-coi-thuc-vat.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-238355\"\/><\/a><figcaption>(\u1ea3nh qua moitruong.com.vn)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Qua nghi\u00ean c\u1ee9u, c\u00e1c chuy\u00ean gia c\u00f2n ph\u00e1t hi\u1ec7n, th\u1ef1c v\u1eadt c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00e2n bi\u1ec7t phi ph\u00e0m, c\u00f3 th\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00e2m l\u00fd vi t\u1ebf c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1n \u0111o\u00e1n li\u1ec7u c\u00f3 ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i d\u1ed1i hay kh\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 Aristide&nbsp;Esser, chuy\u00ean gia t\u00e2m l\u00fd tr\u01b0\u1edfng ph\u00f2ng nghi\u00ean c\u1ee9u y h\u1ecdc b\u1ec7nh vi\u1ec7n Rockland t\u1ea1i&nbsp;Orangeburg, New York \u0111\u00e3 h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi m\u1ed9t nh\u00e0 h\u00f3a h\u1ecdc. 2 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc n\u00e0y n\u1ed1i \u0111i\u1ec7n c\u1ef1c l\u00ean m\u1ed9t c\u00e2y thu\u1ed9c h\u1ecd h\u1ea3i d\u1ee5, sau \u0111\u00f3 h\u1ecfi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi, v\u00e0 c\u00f2n b\u1ea3o anh ta, khi tr\u1ea3 l\u1eddi m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e2u h\u1ecfi c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh n\u00f3i th\u1eadt. Nh\u01b0ng c\u00e1i c\u00e2y khi\u1ebfn cho bi\u1ec3u \u0111\u1ed3 c\u1ee7a m\u00e1y d\u00f2 n\u00f3i d\u1ed1i kh\u00f4ng m\u1ea5y kh\u00f3 kh\u0103n bi\u1ec3u th\u1ecb r\u00f5 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi n\u00e0o l\u00e0 n\u00f3i d\u1ed1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Backster c\u0169ng l\u00e0m qua th\u1ef1c nghi\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady v\u1edbi m\u1ed9t v\u1ecb nh\u00e0 b\u00e1o, \u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u v\u1ecb nh\u00e0 b\u00e1o n\u00e0y \u0111\u01b0a ra c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh b\u1ea5t k\u1ec3 l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ef1c nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Backster b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u1ecfi th\u0103m ng\u00e0y sinh c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o, m\u1ed9t m\u1ea1ch n\u00f3i ra 7 th\u00e1ng kh\u00e1c nhau, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 1 th\u00e1ng c\u00f3 ng\u00e0y sinh nh\u1eadt c\u1ee7a nh\u00e0 b\u00e1o. Cho d\u00f9 nh\u00e0 b\u00e1o \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0a ra c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh, th\u00ec khi ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i ra, c\u00e1i c\u00e2y l\u1eadp t\u1ee9c cho ph\u1ea3n \u1ee9ng r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebfn s\u0129 Aristide&nbsp;Esser&nbsp;\u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u00ed nghi\u1ec7m nhi\u1ec1u l\u1ea7n nh\u01b0 sau: Cho m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi sai cho m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e2u h\u1ecfi, k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1i c\u00e2y m\u00e0 \u00f4ng nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u1eeb b\u00e9 \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi sai \u0111\u00f3, ghi l\u1ea1i tr\u00ean gi\u1ea5y ghi c\u1ee7a m\u00e1y.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Th\u00ed nghi\u1ec7m 5: Th\u01b0\u1edfng th\u1ee9c \u00e2m nh\u1ea1c<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Th\u1eddi k\u1ef3 nh\u1eefng n\u0103m 60 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 20, m\u1ed9t v\u1ecb ch\u1ee7 v\u01b0\u1eddn \u01b0\u01a1m \u1edf n\u01b0\u1edbc Anh l\u00e0m th\u00ed nghi\u1ec7m: cho c\u00e1c c\u00e2y thu\u1ed9c h\u1ecd th\u1ee7y ti\u00ean v\u1ed1n n\u1edf hoa m\u00f9a xu\u00e2n nay n\u1edf hoa v\u00e0o m\u00f9a thu. K\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y trong m\u1ed9t nh\u00e0 \u1ea5m, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi tr\u1ee3 l\u00fd v\u1eeba l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1eeba nghe nh\u1ea1c, m\u00e0 v\u00f4 \u00fd khi\u1ebfn cho nh\u00e0 \u1ea5m \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u1ef7 l\u1ec7 th\u00ed nghi\u1ec7m th\u00e0nh c\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n c\u00e1c nh\u00e0 \u1ea5m kh\u00e1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau \u0111\u00f3, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f2n l\u00e0m c\u00e1c th\u00ed nghi\u1ec7m \u00e2m thanh \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ef1c v\u1eadt. Nh\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ecdc Smith l\u00e0m th\u00ed nghi\u1ec7m v\u1edbi ng\u00f4 v\u00e0 \u0111\u1eadu n\u00e0nh, v\u00ed d\u1ee5 th\u00ed nghi\u1ec7m gieo h\u1ea1t gi\u1ed1ng ri\u00eang bi\u1ec7t trong hai h\u1ed9p \u01b0\u01a1m gi\u1ed1ng c\u00f3 nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 v\u00e0 \u0111\u1ed9 \u1ea9m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng. Cho m\u1ed9t h\u1ed9p nghe b\u1ea3n&nbsp;<em>Rhapsody in Blue<\/em>&nbsp;c\u1ee7a nh\u00e0 so\u1ea1n nh\u1ea1c George Gershwin, c\u00f2n th\u00f9ng kia th\u00ec \u0111\u1ec3 y\u00ean t\u0129nh, kh\u00f4ng c\u00f3 \u00e2m thanh n\u00e0o h\u1ebft.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y, h\u1ed9p \u0111\u01b0\u1ee3c nghe \u00e2m nh\u1ea1c n\u1ea3y m\u1ea7m nhanh h\u01a1n, cu\u1ed1ng c\u0169ng kh\u00f4, m\u00e0u l\u1ee5c c\u0169ng \u0111\u1eadm h\u01a1n. \u00d4ng Smith c\u00f2n c\u1eaft c\u00e2y cho nghe \u00e2m nh\u1ea1c v\u00e0 c\u00e2y kh\u00f4ng nghe \u00e2m nh\u1ea1c xu\u1ed1ng c\u00e2n l\u00ean, k\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y cho d\u00f9 l\u00e0 ng\u00f4 hay \u0111\u1eadu, th\u00ec b\u00ean nghe \u00e2m nh\u1ea1c kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec1u l\u1edbn h\u01a1n. Ngo\u00e0i ra, nh\u00e2n vi\u00ean nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Ottawa Canada cho h\u1ea1t gi\u1ed1ng ti\u1ec3u m\u1ea1ch nghe \u00e2m thanh t\u1ea7n s\u1ed1 cao 5 kHz, th\u00ec th\u1ea5y c\u00e2y ti\u1ec3u m\u1ea1ch ph\u00e1t tri\u1ec3n nhanh h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1968 t\u1ea1i Denver bang Colorado, m\u1ed9t sinh vi\u00ean t\u00ean La Reta tr\u1ed3ng ng\u00f4, c\u00e0 r\u1ed1t, rau di\u1ebfp, b\u1eafp c\u1ea3i t\u00edm tr\u00ean hai m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t c\u00f9ng m\u1ed9t l\u00fac, sau \u0111\u00f3 m\u1edf cho m\u1ed9t b\u00ean nghe nh\u1ea1c piano v\u1edbi giai \u0111i\u1ec7u t\u1eeb \u201cvui m\u1eebng\u201d \u0111\u1ebfn \u201cv\u1ed7 v\u1ec1\u201d, 12 gi\u1edd\/ng\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>3 tu\u1ea7n sau, b\u00ean kh\u00f4ng ng\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c nghe \u00e2m nh\u1ea1c \u1ea5y, th\u00ec ngo\u00e0i c\u00e2y b\u1eafp c\u1ea3i t\u00edm, c\u00e1c c\u00e2y \u0111\u1ec1u ch\u1ebft h\u00e9o, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u1ed1ng nh\u01b0 b\u1ecb gi\u00f3 m\u1ea1nh th\u1ed5i \u0111\u1ed5 v\u1eady, th\u00e2n c\u00e2y h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda r\u1eddi xa ngu\u1ed3n \u00e2m thanh m\u00e0 \u0111\u1ed5 r\u1ea1p xu\u1ed1ng; b\u00ean kh\u00f4ng nghe \u00e2m nh\u1ea1c th\u00ec \u0111\u1ec1u sinh tr\u01b0\u1edfng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ti\u1ebfp theo \u0111\u00f3, La Reta v\u00e0&nbsp;gi\u00e1o vi\u00ean c\u1ee7a anh l\u00e0 Plowman c\u00f9ng nhau nghi\u00ean c\u1ee9u, k\u1ebft qu\u1ea3 ph\u00e1t hi\u1ec7n, th\u1ef1c v\u1eadt th\u00edch nh\u1ea5t l\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng nh\u1ea1c c\u1ee5 d\u00e2y Sitar c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9, c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e2y sau khi nghe nh\u1eefng \u00e2m nh\u1ea1c n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 sinh tr\u01b0\u1edfng v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 nhanh g\u1ea5p \u0111\u00f4i b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. K\u1ebf sau nh\u1ea1c c\u1ee5 d\u00e2y l\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng \u00e2m nh\u1ea1c c\u00f3 \u00fd v\u1ecb t\u00ecnh c\u1ea3m con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 c\u1ee7a Bach, Haydn; l\u00fac n\u00e0y c\u00e2y s\u1ebd h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ph\u00eda ngu\u1ed3n \u00e2m nh\u1ea1c m\u00e0 sinh tr\u01b0\u1edfng.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra, ngo\u1ea1i tr\u1eeb c\u00e1c lo\u1ea1i \u00e2m nh\u1ea1c thu\u1ed9c b\u1ed9 g\u00f5 th\u00ec nh\u1ea1c jazz, \u00e2m nh\u1ea1c d\u00e2n gian, nh\u1ea1c \u0111\u1ed3ng qu\u00ea v\u00e0 \u00e2m nh\u1ea1c c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng g\u00ec \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e2y c\u1ed1i. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, c\u00e2y c\u1ed1i r\u1ea5t gh\u00e9t nh\u1ea1c rock, b\u1edfi v\u00ec c\u00e2y th\u01b0\u1eddng ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u01b0\u1edbng ra xa kh\u1ecfi nh\u1ea1c rock \u0111\u1ec3 n\u00e9 tr\u00e1nh, th\u1eadm ch\u00ed d\u1eabn t\u1edbi ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u1ecb th\u01b0\u1eddng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&gt;&gt;&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/suc-khoe\/nhac-san-nhac-rock-anh-huong-the-nao-den-suc-khoe.html\">Nh\u1ea1c s\u00e0n, nh\u1ea1c rock \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe?<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i ra,&nbsp;c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00e2n nh\u1eafc t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n v\u1eadt l\u00fd h\u1ecdc v\u00e0 sinh h\u1ecdc, cho r\u1eb1ng s\u00f3ng c\u1ee7a \u00e2m nh\u1ea1c c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng tr\u1ee3 gi\u00fap trong vi\u1ec7c s\u1ea3n xu\u1ea5t protein d\u00f9ng cho s\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a t\u1ebf b\u00e0o. N\u0103m 1993, m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 d\u00f9ng c\u00e2y c\u00e0 chua l\u00e0m th\u00ed nghi\u1ec7m, k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 27% s\u1ed1 c\u00e2y t\u0103ng chi\u1ec1u cao, \u0111\u01a1m hoa k\u1ebft qu\u1ea3 c\u0169ng l\u1edbn. Nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e2y c\u00e0 chua c\u00f3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u00e2n ho\u1ea1i t\u1eed, \u00f4ng cho r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 do ph\u00e1t \u00e2m nh\u1ea1c \u201cqu\u00e1 m\u1ee9c\u201d t\u1ea1o th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Nh\u1eefng th\u00ed nghi\u1ec7m nh\u01b0 v\u1eady v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u<\/h3>\n\n\n\n<figure><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/video.trithucvn.net\/static\/embed\/336\/9bbe00.html\" width=\"560\" height=\"315\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/figure>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc M\u1ef9, \u0110\u1ee9c, Nga v\u00e0 nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ea3m t\u00ecnh c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt, kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ec3 h\u1ebft \u1edf \u0111\u00e2y. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, c\u0169ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 hoang \u0111\u01b0\u1eddng. Nh\u01b0ng th\u1eddi c\u1ed5 x\u01b0a ng\u01b0\u1eddi ta hay n\u00f3i \u201cv\u1ea1n v\u1eadt \u0111\u1ec1u c\u00f3 linh\u201d; nh\u1eefng th\u00ed nghi\u1ec7m tr\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m b\u1eb1ng ch\u1ee9ng cho quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u1ef3 th\u1ef1c ch\u00fang ta h\u00e3y th\u1eed suy ngh\u0129: th\u1ef1c v\u1eadt bi\u1ebft gi\u00f3 l\u00fac n\u00e0o th\u00ec c\u00f3 l\u1ee3i cho vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n th\u1ebf h\u1ec7 sau, bi\u1ebft l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng h\u00e0i h\u00f2a v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng v\u1eadt xung quanh, bi\u1ebft nh\u01b0\u1eddng ch\u1ed7 \u0111\u1ec3&nbsp;<a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/nhung-buc-anh-cho-thay-cay-coi-biet-nhuong-nhin-nhau.html\">t\u00e1n c\u00e2y kh\u00f4ng che ph\u1ee7 \u201cb\u1ea1n\u201d c\u1ee7a ch\u00fang<\/a>\u2026 T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, m\u1ed9t qu\u1ea7n th\u1ec3 nh\u1eefng \u201csinh m\u1ec7nh\u201d kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00ed tu\u1ec7 v\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c sao?<\/p>\n\n\n\n<p>C\u01a1 ch\u1ebf c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng n\u00e0y c\u1ee7a th\u1ef1c v\u1eadt v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang \u0111\u1ee3i c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u th\u00eam m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc n\u1eefa. Nh\u01b0ng ch\u1eebng n\u00e0y c\u00e1c b\u1eb1ng ch\u1ee9ng x\u00e1c th\u1ef1c l\u00e0 \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi \u2013 v\u1ed1n t\u1ef1 nh\u1eadn l\u00e0 \u201ctr\u00ed tu\u1ec7 \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u v\u1ea1n v\u1eadt\u201d \u2013 ph\u1ea3i suy ngh\u0129 s\u00e2u s\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00fang ta ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn nh\u1ecf c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi th\u1ef1c v\u1eadt, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 th\u1ef1c v\u1eadt kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 t\u00e2m l\u00fd c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u b\u00ed m\u1eadt ch\u01b0a gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t xa nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n\n\n\n<p>Link: <a href=\"https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/5-thi-nghiem-cho-thay-cay-coi-cung-co-cam-xuc.html\">https:\/\/trithucvn.net\/khoa-hoc\/5-thi-nghiem-cho-thay-cay-coi-cung-co-cam-xuc.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ng\u01b0\u1eddi da \u0111\u1ecf B\u1eafc M\u1ef9 c\u00f3 m\u1ed9t nghi th\u1ee9c c\u1ed5 x\u01b0a, m\u1ed7i khi c\u00e2y ng\u00f4 s\u1eafp k\u1ebft h\u1ea1t th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef da \u0111\u1ecf l\u1edbn tu\u1ed5i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 s\u1ebd \u0111\u1ebfn n\u01a1i tr\u1ed3ng th\u1ef1c v\u1eadt \u0111\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi \u201cng\u00f4 m\u1eb9\u201d, d\u00f9ng nh\u1eefng l\u1eddi l\u1ebd nh\u1eb9 nh\u00e0ng \u0111\u1ec3 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi t\u1eebng c\u00e2y ng\u00f4 nh\u1eb1m [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[30,151,166],"class_list":["post-1033","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sinh-menh","tag-cam-xuc","tag-thuc-vat","tag-tri-giac"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1033","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1033"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1033\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/truyenthong.edu.vn\/sanpham\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}